KONSTCAD

2006/42/EC - "Dyrektywa 2006/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 maja 2006 r. w sprawie maszyn, zmieniająca dyrektywę 95/16/WE"
...kluczowy dokument dla producentów, importerów i dystrybutorów, mający na celu harmonizację przepisów w UE oraz zapewnienie swobodnego przepływu maszyn. Dyrektywa określa zasadnicze wymagania w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa (EHSR), które muszą być spełnione na etapie projektowania i produkcji.

Główny cel:

• Harmonizacja przepisów:

Ujednolicenie wymogów w zakresie bezpieczeństwa i zdrowia dla maszyn we wszystkich państwach członkowskich UE;

• Bezpieczeństwo użytkowników:

Zapewnienie wysokiego poziomu ochrony zdrowia i bezpieczeństwa operatorów, pracowników oraz konsumentów;

• Swobodny obrót:

Umożliwienie swobodnego przepływu maszyn na rynku wewnętrznym UE poprzez eliminację barier handlowych.

Obejmuje to:

• Systemy sterowania i bezpieczeństwa;

• Wymogi techniczne konstrukcyjne:

wytrzymałość, stabilność i td.;

• Ochronę przed zagrożeniami:

mechanicznymi, elektrycznymi, hałasem, wibracjami, promieniowaniem.

Istotne informacje dla producentów:

• Znak CE:

obowiązkowe oznakowanie potwierdzające zgodność z dyrektywą;

• Ocena ryzyka:

producent ma obowiązek przeprowadzenia i udokumentowania analizy ryzyka;

• Dokumentacja techniczna:

sporządzenie instrukcji obsługi oraz kompletu dokumentacji technicznej;

• Deklaracja Zgodności WE:

dokument potwierdzający, że produkt spełnia wszystkie wymagane dyrektywy;

• Maszyny z Załącznika IV:

maszyny o podwyższonym ryzyku, które często wymagają udziału jednostki notyfikowanej w procesie certyfikacji.

W celu poprawnej interpretacji dyrektywy stosuje się normy zharmonizowane typu:

• A - ogólne;

• B - dotyczące konkretnych aspektów bezpieczeństwa;

• C - dla konkretnych maszyn.

Uwaga:
Dyrektywa 2006/42/WE będzie obowiązywać do 20 stycznia 2027 r., po czym zostanie w pełni zastąpiona przez Rozporządzenie Maszynowe (UE) 2023/1230.

(ЕU) 2023/988 - "Rozporzadzenie parlamentu europejskiego i rady (UE) 2023/988 z dnia 10 maja 2023 r. w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów..."
...stanowi fundament bezpieczeństwa produktów nieżywnościowych na rynku UE

Główny cel:

• Wysoki poziom bezpieczeństwa:

Zapewnienie, że wszystkie produkty (fizyczne i cyfrowe) wprowadzane do obrotu w UE są bezpieczne dla konsumentów;

• Dostosowanie do cyfryzacji:

Aktualizacja przepisów do wyzwań handlu online i nowych technologii (AI, Internet rzeczy);

• Poprawa funkcjonowania rynku:

Ujednolicenie przepisów w państwach członkowskich UE;

Zakres stosowania

• Produkty konsumenckie:

Produkty nowe, używane, naprawione lub odnowione, przeznaczone dla konsumentów;

• Sprzedaż online i tradycyjna:

Obejmuje sprzedaż na odległość (internetową) oraz klasyczną;

• Horyzontalność:

Stosuje się, gdy prawo UE nie zawiera szczegółowych przepisów dotyczących bezpieczeństwa danego produktu (działa jak "siatka bezpieczeństwa");

• Wyłączenia:

Produkty lecznicze, żywność, pasze, rośliny/zwierzęta, produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego, środki transportu.

Przedmiot regulacji:

• Obowiązki producentów:

Przeprowadzanie analizy ryzyka, sporządzanie dokumentacji technicznej, zapewnienie identyfikowalności produktu;

• Obowiązki importerów i dystrybutorów:

Weryfikacja zgodności produktów przed wprowadzeniem na rynek;

• Obowiązki podmiotów świadczących usługi w zakresie handlu elektronicznego (marketplace):

Odpowiedzialność za bezpieczeństwo produktów sprzedawanych na ich platformach;

• Procedury wycofania:

Obowiązek bezpośredniego informowania konsumentów o wycofaniu produktu.

ЕU 2023/988 zastępuje wcześniejszą dyrektywę 2001/95/WE i 87/357/EWG i stanowi fundament bezpieczeństwa produktów nieżywnościowych na rynku UE. Istotne informacje (Kluczowe zmiany):

• Wejście w życie:

Przepisy te stosuje się od 13 grudnia 2024 r.;

• Osoba odpowiedzialna w UE:

Wymóg wskazania podmiotu w UE odpowiedzialnego za bezpieczeństwo produktów importowanych spoza UE;

• Zgłaszanie wypadków:

Nowe procedury zgłaszania wypadków przez konsumentów i producentów (Safety Gate);

• Produkty używane:

Bardziej rygorystyczne zasady dla produktów używanych, które przeszły istotne modyfikacje.

PN-EN ISO 14001 - "System zarządzania środowiskowego. Wymagania i wytyczne stosowania"
...pomaga organizacjom ograniczać negatywny wpływ ich działalności na środowisko.

Główny cel:

• Ochrona środowiska:

Wsparcie działań proekologicznych i zapobieganie zanieczyszczeniom;

• Zgodność z przepisami:

Zapewnienie, że firma spełnia wszystkie aktualne wymogi prawne dotyczące środowiska;

• Ciągłe doskonalenie:

Zobowiązanie do stałej poprawy efektów działalności środowiskowej;

• Redukcja ryzyka:

Identyfikacja i minimalizowanie ryzyka wystąpienia awarii środowiskowych;

• Optymalizacja zasobów:

Racjonalne gospodarowanie surowcami, energią i odpadami.

Korzyści z wdrożenia:

• Poprawa wizerunku firmy:

Ekologiczna firma;

• Oszczędności finansowe:

Mniejsze zużycie energii/surowców;

• Uniknięcie kar za zanieczyszczenia.

Istotne informacje dla producentów:

Norma ma charakter uniwersalny i dobrowolny.

PN-EN ISO 8501 - "Cięcie termiczne – Klasyfikacja cięcia termicznego – Specyfikacja geometrii wyrobu i tolerancje jakości".
... czy wycięta część ma odpowiednie wymiary, prosty brzeg i gładkie krawędzie.

Główny cel:

• Kontrol jakości wyrobów ciętych termicznie (np. laserem, plazmą lub gazem).

Klasy jakości:

• 1 - Zarezerwowana głównie dla precyzyjnego cięcia laserowego;

• 2-3 - Standardowe poziomy dokładności osiągane m.in. przez cięcie laserowe, plazmowe oraz tlenowe;

• 4-5 - Niższe klasy dokładności, stosowane przy zgrubnych cięciach termicznych.

Zastosowanie:

• Cięcie laserowe:

0,5 mm – 32 mm;

• Cięcie plazmowe:

0,5 mm – 150 mm;

• Cięcie tlenowo-paliwowe:

3 mm – 300 mm.

PN-EN ISO 3650 - "Specyfikacje geometrii wyrobów (GPS) — Wzorce długości — Płytki wzorcowe"
...normy dotyczące bloków kalibracyjnych stosowanych do kalibracji innych przyrządów.

Główny cel:

Zdefiniowanie wymagań projektowych i metrologicznych dla płytek wzorcowych o przekroju prostokątnym.

Zastosowanie:

• Kalibracja i wzorcowanie:

Wzorce odniesienia w laboratoriach oraz kontrola narzędzi pomiarowych (mikrometrów, czujników) w przemyśle;

• Tworzenie stosów płytek:

Precyzyjne łączenie (przywieranie) płytek w celu uzyskania konkretnego wymiaru nominalnego;

• Przemysł maszynowy:

Powszechne stosowanie w kontroli jakości w budowie maszyn.

PN-EN ISO 8062 - "Specyfikacje geometrii wyrobu (GPS) — Wymiarowe i geometryczne tolerancje odlewów".
...określa system tolerancji wymiarowych i geometrycznych oraz naddatków obróbkowych dla odlewów metalowych.

Główny cel:

Ustanowienie jednolitego systemu klas tolerancji (CT) i naddatków obróbkowych (RMA) dla metali odlewniczych, co pozwala na dobór optymalnej klasy dokładności.

Części normy:

• ISO 8062-1:

Słownictwo;

• ISO 8062-2:

Zasady;

• ISO 8062-3:

Tolerancje ogólne i naddatki;

• ISO 8062-4:

Szczegółowe tolerancje geometryczne.

PN-EN ISO 10012 - "Systemy zarządzania pomiarami – Wymagania dotyczące procesów pomiarowych i wyposażenia pomiarowego".
... czy możemy ufać naszym wynikom pomiarów?

Główny cel:

• Zapewnienie metrologicznej weryfikacji i kontroli urządzeń oraz procesów pomiarowych;

• Zarządzanie ryzykiem uzyskania błędnych wyników pomiarów, co przekłada się na jakość wyrobów i obniżenie kosztów.

Zakres stosowania:

• W organizacjach, które prowadzą procesy pomiarowe jako część systemu zarządzania jakością (np. zgodnie z ISO 9001);

• W przemyśle, laboratoriach i organizacjach dbających o spójność pomiarową;

Uwaga:

• PN-EN ISO 10012:2003 zastępuje PN-EN ISO 10012-1:1992 i PN-EN ISO 10012-2:1997;

• Nie jest zamiennikiem ani dodatkiem do normy ISO/IEC 17025;

• W 2026 roku planowane wydanie ISO 10012:2026 z podejściem opartym na ryzyku.

PN-EN ISO 17025 - "Ogólne wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcujących".
...spełnienie wymagań tej normy umożliwia laboratoriom uzyskanie akredytacji i potwierdzenie kompetencji technicznych

Główny cel:

• Zapewnienie, że laboratoria dostarczają wiarygodne, powtarzalne i technicznie poprawne wyniki;

• Zwiększenie zaufania do działalności laboratoriów na poziomie krajowym i międzynarodowym.

Zakres stosowania:

• Dotyczy wszystkich organizacji prowadzących działalność laboratoryjną (badania, wzorcowania, pobieranie próbek), niezależnie od wielkości, liczby personelu czy struktury.

Przedmiot regulacji:

• Kompetencje techniczne personelu;

• Bezstronność i poufność działań;

• Wymagania techniczne (wyposażenie, środowisko, metody).

PN-EN ISO 2409 - "Farby i lakiery — Badanie metodą siatki nacięć".
...czy przyczepność powłok malarskich i lakierniczych jest wystarczająca

Główny cel:

Celem normy jest określenie empirycznej metody oceny odporności powłok malarskich i lakierniczych (w tym bejc) na odspajanie się od podłoża, gdy siatka nacięć jest wykonywana w powłoce, przecinając ją aż do podłoża.

Zakres regulacji:

• Grubość powłoki:

Norma ma zastosowanie do powłok o całkowitej grubości do 250um;

• Rodzaj podłoża:

Dotyczy powłok na podłożach twardych (np. metal) i miękkich (np. drewno, tynk);

• Ograniczenia:

Nie jest odpowiednia dla powłok strukturalnych (teksturowanych) lub o grubości powyżej 250um.

Uwaga:

Warto pamiętać, że PN-EN ISO 2409 (metoda siatki) jest inną metodą niż PN-EN ISO 4624 (badanie przyczepności metodą odrywową - pull-off), która służy do pomiaru dokładnej wartości siły adhezji.

PN-EN ISO 3452 - "Badania nieniszczące – Badania penetracyjne".
..."przepis kucharski" na wykrywanie niewidocznych gołym okiem pęknięć powierzchniowych w metalach, odlewach i złączach spawanych.

Główny cel:

precyzyjne określenie procedur badania penetracyjnego, mającego na celu wykrywanie nieciągłości otwartych na powierzchnię (np. pęknięcia, pory, braki przetopu, podtopienia) w materiałach metalowych i niemetalowych w celu wykrycia najmniejszych wad.

Zastosowani:

• Materiały:

Głównie materiały metalowe, ale również niemetalowe (ceramik, tworzywa), o ile nie są zbyt porowate;

• Obiekty:

Odlewy, odkuwki, złącza spawane, konstrukcje stalowe, zbiorniki, rurociągi, wyroby płaskie;

• Etapy:

Badania na etapie produkcji oraz eksploatacji (w tym badania przed i po spawaniu).

Uwaga:

Nie obejmuje kryteriów akceptacji (do tego służy np. ISO 23277) ani wymagań dotyczących specjalistycznego wyposażenia automatycznego.

Części normy:

• PN-EN ISO 3452-1:

Zasady ogólne (proces badania);

• PN-EN ISO 3452-2:

Badania materiałów penetracyjnych (penetratory, emulgatory, wywoływacze);

• PN-EN ISO 3452-3:

Próbki odniesienia (wzorce do kalibracji czułości);

• PN-EN ISO 3452-4:

Wyposażenie (sprzęt do aplikacji i obserwacji);

• PN-EN ISO 3452-5:

Badania penetracyjne w temperaturach wyższych niż 50°C;

• PN-EN ISO 3452-6:

Badania penetracyjne w temperaturach niższych niż 10°.

PN-EN ISO 23277 - "Badania nieniszczące spoin - Badania penetracyjne spoin - Poziomy akceptacji".
...jakie wady powierzchniowe (np. pęknięcia) wykryte podczas badań są dopuszczalne w spoinach.

Główny cel:

Zdefiniowanie poziomów akceptacji (kryteriów odbioru) dla wskazań pochodzących od nieciągłości powierzchniowych w spoinach materiałów metalowych, wykrywanych za pomocą badań penetracyjnych (PT).

PN-EN ISO 9015 - "Badania niszczące złączy spawanych metali - ".
...określa zasady sprawdzania, jak twarde są złącza spawane (spoiny) w metalach.
Instrukcja, jak sprawdzić, czy spoina nie jest za miękka (słaba) lub za twarda (krucha i podatna na pękanie) po procesie spawania.

Główny cel:

• Pozwala zidentyfikować rodzaj, wielkość i rozmieszczenie wad, takich jak:

Pory, pęknięcia, brak stopienia, brak przetopu oraz wtrącenia stałe.

Zastosowani:

• Materiały:

WZłącza spawane łukowo z materiałów metalowych.

Części normy:

• PN-EN ISO 9015-1:

Badanie twardości złączy spawanych łukowo;

• PN-EN ISO 9015-2:

Badanie mikrotwardości złączy spawanych łukowo.

PN-EN ISO 9017 - "Destrukcyjne badania spoin w materiałach metalicznych – Pękanie".
...badania pękania złączy spawanych, aby ujawnić niezgodności spawalnicze (wady) wewnętrzne na powierzchni przełomu.
Próbkę zgina się lub rozciąga, często po wcześniejszym wykonaniu nacięcia (bocznego lub wzdłużnego), aby przełom nastąpił przez środek spoiny.

Główny cel:

• Pozwala zidentyfikować rodzaj, wielkość i rozmieszczenie wad, takich jak:

Pory, pęknięcia, brak stopienia, brak przetopu oraz wtrącenia stałe.

Zastosowani:

• Materiały:

Wszystkie materiały metaliczne;

• Rodzaj złączy:

Złącza wykonane dowolną metodą spawania stapiającego;

• Grubość:

Norma dotyczy złączy o grubości nominalnej t>=2mm;

• Zastosowanie:

Badania niszczące (DT) w kontroli jakości produkcji oraz w kwalifikowaniu technologii spawania (WPQR).

PN-EN ISO 4136 - "Badania niszczące spoin materiałów metalicznych – Próba rozciągania poprzecznego".
...w jaki sposób należy prawidłowo badać wytrzymałość spoin spawalniczych poprzez ich rozciąganie (rozrywanie) poprzeczne.

Główny cel:

zdefiniowanie procedury przeprowadzania niszczących testów wytrzymałościowych (rozciągania) na próbkach poprzecznych pobranych ze złączy spawanych doczołowo.

Zastosowani:

• Materiały:

Wszystkie materiały metaliczne.

PN-EN ISO 13953 - "Bezpieczeństwo maszyn — Wymagania w zakresie higieny dotyczące projektowania maszyn".
... jak sprawdzić, czy zgrzew (połączenie) dwóch rur polietylenowych (PE) jest mocny i trwały.

Główny cel:

• Systemy przewodów rurowych z tworzyw sztucznych - Złącza zgrzewane doczołowo z polietylenu (PE) - Oznaczanie wytrzymałości na rozciąganie i sposobu niszczenia próbek.

Zastosowanie:

• Ocena jakości:

Kontrola jakości zgrzewów w instalacjach wodociągowych, gazowych i przemysłowych;

• Weryfikacja procesu:

Zatwierdzanie procedur zgrzewania oraz sprawdzania kwalifikacji zgrzewaczy.

PN-EN 1330 - "Badania nieniszczące — Terminologia".
... jednolite nazwy, definicje i terminy używane podczas kontroli materiałów i urządzeń (np. spoin, rur, odlewów).

Zastosowanie:

• We wszystkich dziedzinach inżynierii, produkcji i eksploatacji maszyn, konstrukcji stalowych, rurociągów oraz urządzeń ciśnieniowych, gdzie stosuje się nieniszczące metody kontroli jakości.

Części normy:

• PN-EN 1330-1:

Terminy ogólne;

• PN-EN 1330-2:

Terminy wspólne dla metod badań nieniszczących;

• PN-EN 1330-3:

Terminy stosowane w badaniach radiograficznych;

• PN-EN 1330-4:

Terminy stosowane w badaniach ultradźwiękowych;

• PN-EN 1330-5:

Terminy stosowane w badaniach prądami wirowymi;

• PN-EN 1330-6:

Terminy stosowane w badaniach penetracyjnych (zastąpiona przez ISO 12706);

• PN-EN 1330-7:

Terminy stosowane w badaniach magnetyczno-proszkowych;

• PN-EN 1330-8:

Terminy stosowane w badaniach szczelności;

• PN-EN 1330-9:

Terminy stosowane w badaniach emisją akustyczną;

• PN-EN 1330-10:

Terminy stosowane w badaniach wizualnych (VT);

• PN-EN 1330-11:

Terminy stosowane w dyfrakcji promieni rentgenowskich.

PN-EN 12706 - "Badania nieniszczące - Terminologia - Terminy stosowane w badaniach penetracyjnych".
... słownik dla specjalistów badających materiały metodą penetracyjną (PT).

Główny cel:

• Słownik i definicje techniczne używane w badaniach penetracyjnych (PT) na poziomie międzynarodowym i europejskim.

PN-EN ISO 13927 - "Badania nieniszczące - Badania wizualne - Wyposażenie"
...podstawowa norma w zakresie oprzyrządowania stosowanego podczas inspekcji wzrokowej spoin i konstrukcji.

Główny cel:

Określenie wymagań technicznych dla urządzeń i przyrządów wykorzystywanych w bezpośrednich i pośrednich badaniach wizualnych (VT), aby zapewnić precyzję, powtarzalność i wysoką jakość kontroli powierzchni.

Norma jest stosowana przez inspektorów NDT i spawalniczych do wyboru odpowiedniego sprzętu podczas:

• Wizualnej kontroli złączy spawanych (przed, w trakcie i po spawaniu);

• Oceny stanu powierzchni odlewów, odkuwek i wyrobów walcowanych;

• Wykrywania niezgodności spawalniczych (np. pęknięcia, podtopienia) oraz wad powierzchniowych.

Powiązane normy:

PN-EN ISO 17637 (procedury badań złączy spawanych) oraz PN-EN 13018 (zasady ogólne).

PN-EN ISO 9712 - "Badania nieniszczące — Kwalifikacja i certyfikacja personelu badań nieniszczących".
...zbiór zasad, który gwarantuje, że osoba sprawdzająca jakość spoiny, odlewu czy konstrukcji (np. rurociągu), robi to profesjonalnie, rzetelnie i bezpiecznie, bez uszkadzania badanego przedmiotu.

Główny cel:

Gwarantować, że personel posiada odpowiednią wiedzę teoretyczną i umiejętności praktyczne, co zapewnia wysoki poziom jakości badań oraz bezpieczeństwa konstrukcji i materiałów.

Zastosowani:

• Badania wizualne (VT);

• Badania penetracyjne (PT);

• Badania magnetyczno-proszkowe (MT);

• Badania ultradźwiękowe (UT);

• Badania radiograficzne (RT);

• Badania prądami wirowymi (ET);

• Emisja akustyczna (AT), szczelność (LT), tensometria (ST), termografia (TT).

PN-EN ISO 13018 - "Badania nieniszczące – Badania wizualne – Zasady ogólne".
...zbiór zasad, jak prawidłowo patrzeć na spoiny, odlewy czy konstrukcje, aby wykryć ich wady.

Główny cel:

Określenie ogólnych zasad przeprowadzania badań wizualnych (VT), zarówno bezpośrednich, jak i zdalnych, w celu oceny zgodności produktu z określonymi wymaganiami.

Zastosowani:

• Norma dotyczy badania powierzchni wyrobów (stan powierzchni, wyrównanie powierzchni stykowych, kształt) oraz wykrywania nieprawidłowości (np. nieszczelności).

PN-EN ISO 10675 - "Badania nieniszczące spoin — Kryteria akceptacji dla badań radiograficznych".
... jakie wady spoin (spawów) wykryte na zdjęciu rentgenowskim (radiogramie) są dopuszczalne, a jakie wymagają naprawy.

Główny cel:

• Zdefiniowanie akceptowalnych poziomów jakości dla niezgodności spawalniczych (wad wewnętrznych) wykrywanych promieniami X lub gamma.

Ważne:

• Przed badaniem radiograficznym złącza powinny być skontrolowane wizualnie (ISO 17637).

Części normy:

• PN-EN ISO 10675-1:

Stal, nikiel, tytan i ich stopy;

• PN-EN ISO 10675-2:

Aluminium i jego stopy.

PN-EN ISO 17635 - "Badania nieniszczące spoin – Ogólne zasady dotyczące metali".
...w jaki sposób należy prawidłowo badać spoiny (spawy) bez ich niszczenia (NDT), aby mieć pewność, że są solidne i bezpieczne.

Główny cel:

wytyczenie ogólnych zasad doboru metod badań nieniszczących oraz oceny ich wyników dla celów kontroli jakości złączy spawanych.

Zastosowani:

• Materiały:

Dotyczy złączy spawanych w metalach (stal, aluminium, miedź, nikiel, tytan oraz ich stopy).

PN-EN ISO 17637 - "Badania nieniszczące złączy spawanych – Badania wizualne złączy spawanych".
...jak patrzeć na spoinę, żeby rzetelnie ocenić jej jakość bez jej niszczenia.

Główny cel:

Określenie wytycznych i warunków technicznych przeprowadzania wizualnej kontroli (VT) złączy spawanych w metalach.

Zakres:

Inspekcja gotowych spoin oraz złączy przeznaczonych do badań nieniszczących (NDT) o charakterze objętościowym (np. RT, UT).

PN-EN ISO 15613 - "Specyfikacja i kwalifikowanie technologii spawania metali – Kwalifikowanie na podstawie przedprodukcyjnego badania spawania/zgrzewania".
... instrukcja tworzenia dowodu (zwanego WPQR), że spawacz lub firma potrafi wykonać konkretny element zgodnie ze sztuką.

Główny cel:

• Zatwierdzenie (kwalifikacja) technologii spawania na podstawie badania przedprodukcyjnego.

Czym różni się od PN-EN ISO 15614:

• PN-EN ISO 15613 (badanie przedprodukcyjne):

Gdy badanie standardowe jest niemożliwe lub nieopłacalne. Próbka do badań jest pobierana bezpośrednio z produkcji lub to jest nietypowy, konkretny detal;

• PN-EN ISO 15614 (badanie procedury):

Standardowa droga. Spawa się dużą, specjalną próbkę i bada ją w laboratorium.

PN-EN ISO 15614 - "Specyfikacja i kwalifikowanie technologii spawania metali - Badanie technologii spawania".
... jak przeprowadzić badania spoin próbnych, aby potwierdzić, że przyjęta technologia (prąd, gaz, drut, prędkość) jest poprawna.

Główny cel:

Udokumentowane potwierdzenie, że technologia (pWPS) zapewnia odpowiednie właściwości mechaniczne i metalurgiczne, co skutkuje wydaniem WPQR (Welding Procedure Qualification Record) oraz zapewnia zgodność z normami jakości (np. ISO 3834).

Części normy:

• PN-EN ISO 15614-1:

Spawanie łukowe i gazowe stali oraz spawanie łukowe niklu i stopów niklu;

• PN-EN ISO 15614-2:

Spawanie łukowe aluminium i jego stopów;

• PN-EN ISO 15614-3:

Spawanie żeliw niestopowych i niskostopowych;

• PN-EN ISO 15614-4:

Spawanie wykańczające odlewów aluminiowych;

• PN-EN ISO 15614-5:

Spawanie łukowe tytanu, cyrkonu i ich stopów;

• PN-EN ISO 15614-6:

Spawanie łukowe i gazowe miedzi i jej stopów;

• PN-EN ISO 15614-7:

Napawanie;

• PN-EN ISO 15614-8:

Spawanie rur z płytami sitowymi;

• PN-EN ISO 15614-9:

Spawanie podwodne hiperbaryczne (na mokro);

• PN-EN ISO 15614-10:

Spawanie hiperbaryczne na sucho;

• PN-EN ISO 15614-11:

Spawanie wiązką elektronów i wiązką promieniowania laserowego;

• PN-EN ISO 15614-12:

Zgrzewanie punktowe, garbowe i liniowe;

• PN-EN ISO 15614-13:

Zgrzewanie doczołowe iskrowe i oporowe;

• PN-EN ISO 15614-14:

Spawanie hybrydowe laserowo-łukowe stali, niklu i stopów niklu.

Czym różni się od PN-EN ISO 15614:

• PN-EN ISO 15613 (badanie przedprodukcyjne):

Gdy badanie standardowe jest niemożliwe lub nieopłacalne. Próbka do badań jest pobierana bezpośrednio z produkcji lub to jest nietypowy, konkretny detal;

• PN-EN ISO 15614 (badanie procedury):

Standardowa droga. Spawa się dużą, specjalną próbkę i bada ją w laboratorium.

PN-EN ISO 3834 - "Wymagania jakości dotyczące spawania materiałów metalowych".
... przepis na to, jak spawać dobrze i bezpiecznie.

Główny cel:

fundamentalna norma dla firm produkujących konstrukcje stalowe, maszyny, urządzenia ciśnieniowe czy elementy kolejowe, zapewniająca, że proces spawania jest kontrolowany i powtarzalny.

Części normy:

• PN-EN ISO 3834-1:

Kryteria wyboru odpowiedniego poziomu wymagań jakości;

• PN-EN ISO 3834-2:

Pełne wymagania jakości (dla najbardziej odpowiedzialnych konstrukcji);

• PN-EN ISO 3834-3:

Standardowe wymagania jakości (dla typowych zastosowań przemysłowych);

• PN-EN ISO 3834-4:

Podstawowe wymagania jakości (dla prostych prac, np. małe warsztaty);

• PN-EN ISO 3834-5:

Dokumenty, z którymi muszą być zgodne wymagania (normy powołane);

• PN-EN ISO 3834-6:

Raport techniczny: Wytyczne do wdrażania (wsparcie wdrożeniowe).

PN-EN ISO 9001 - "Systemy zarządzania jakością — Wymagania".
... jak zarządzać firmą, aby produkty lub usługi były zawsze wysokiej jakości i spełniały oczekiwania klientów.

Główny cel:

Podniesienie jakości produktów i usług w celu spełnienia wymagań klientów oraz przepisów prawnych, co przekłada się na ich zadowolenie.

Norma jest uniwersalna i ma zastosowanie do każdej organizacji, bez względu na jej:

• Wielkość:

małe firmy, korporacje;

• Typ:

produkcja, usługi, instytucje publiczne, NGO;

• Rodzaj dostarczanych produktów lub usług.

Ważne informacje:

• 7 Zasad Zarządzania Jakością:

Orientację na klienta;

Przywództwo;

Zaangażowanie ludzi;

Podejście procesowe;

Doskonalenie;

Podejmowanie decyzji na podstawie faktów;

Zarządzanie relacjami;

• Certyfikacja:

Zgodność z normą może być potwierdzona certyfikatem wydanym przez niezależną jednostkę (np. UDT, PCBC, BSI).

PN-EN ISO/IEC 17050 - "Ocena zgodności - Deklaracja zgodności składana przez dostawcę".
... jak powinna wyglądać Deklaracja Zgodności składana przez dostawcę (producenta, importera lub dystrybutora).

Główny cel:

Zapewnienie, że produkt spełnia określone wymagania, oraz jasne zidentyfikowanie podmiotu odpowiedzialnego za tę zgodność.

Zastosowanie:

• Stosowana, gdy konieczne jest poświadczenie zgodności przedmiotu z wymaganiami (normami, specyfikacjami technicznymi);

• Może być stosowana w dowolnym sektorze gospodarki;

• Dostawca może używać tej normy do potwierdzenia zgodności w ramach dobrowolnej certyfikacji lub jako część procedur CE.

Ważne informacje:

• Dobrowolność:

Użycie normy 17050 jest dobrowolne, ale zalecane dla zwiększenia zaufania do produktu;

• Różnica od CE:

Deklaracja wg ISO 17050 nie jest tożsama z prawnie wymaganą Deklaracją Zgodności WE/UE (np. dla znaku CE), choć często jest na niej wzorowana;

• Odpowiedzialność:

Wystawca deklaracji bierze pełną odpowiedzialność za zgodność produktu;

• Język:

Deklaracja zgodności powinna być sporządzona w języku polskim, jeśli produkt jest wprowadzany na rynek w Polsce.

Części normy:

• PN-EN ISO/IEC 17050-1:

Wymagania ogólne;

• PN-EN ISO/IEC 17050-2;

Dokumentacja.

PN-EN ISO 2859 - "Procedury kontroli wyrywkowej metodą alternatywną".
... jak sprawdzać jakość dużej partii towaru, kontrolując tylko jej niewielką, wylosowaną część.

Główny cel:

• Ochrona odbiorcy:

Zapewnienie, że partia towaru nie przekracza określonego poziomu wadliwości;

• Motywacja dostawcy:

Zmuszenie dostawcy do utrzymania średniej jakości produkcji nie gorszej niż określony AQL;

• Optymalizacja kosztów:

Minimalizacja liczby badanych sztuk przy jednoczesnym zachowaniu zaufania do jakośc.

Zastosowanie:

Stosowana przy kontroli partii produktów (wejściowa, międzyoperacyjna, wyjściowa) metodą alternatywną (dobry/zły) w branżach takich jak elektronika, motoryzacja czy wyroby medyczne.

Części normy:

• PN-EN ISO 2859-0:

Wprowadzenie do kontroli;

• PN-EN ISO 2859-1:

Schematy indeksowane AQL (główna);

• PN-EN ISO 2859-2:

Badania na podstawie jakości granicznej (LQ);

• PN-EN ISO 2859-3:

Kontrola skokowa (skip-lot);

• PN-EN ISO 2859-4/5:

Ocena poziomów jakości i plany.

PN-EN ISO 9018- "Badania niszczące spoin w metalach – Badanie na rozciąganie złączy krzyżowych i zakładkowych".
...w jaki sposób należy prawidłowo badać wytrzymałość spoin spawalniczych poprzez ich rozciąganie (rozrywanie) złączy krzyżowych i zakładkowych.

Główny cel:

zdefiniowanie procedury przeprowadzania niszczących testów wytrzymałościowych na rozciąganie oraz miejsca pęknięcia spoin pachwinowych obciążonych poprzecznie.

Zastosowani:

• Materiały:

Wszystkie materiały metaliczne.

PN-EN ISO 3795 - "Pojazdy drogowe oraz ciągniki, maszyny rolnicze i leśne – Określanie palności materiałów stosowanych wewnątrz pojazdów".
...jak szybko palą się materiały używane wewnątrz pojazdów (samochodów osobowych, ciężarówek, autobusów, maszyn rolniczych).

Główny cel:

Określenie szybkości poziomego spalania materiałów wykończeniowych wnętrza pojazdu (np. tapicerki, wykładzin) pod wpływem małego źródła płomienia.

Co podlega badaniu:

• Elementy wnętrza :

Siedzenia, obicia, wykładziny podłogowe, podsufitki, pasy bezpieczeństwa, izolacje

zarówno pojedynczo, jak i w kombinacji, jeśli ich grubość nie przekracza 13 mm.

PN-EN ISO/IEC 60349 - "Trakcja elektryczna – Elektryczne maszyny wirujące do pojazdów szynowych i drogowych".
...jak sprawdzać silniki trakcyjne, aby upewnić się, że są bezpieczne i działają zgodnie z założeniami (np. czy nie przegrzewają się pod dużym obciążeniem).

Główny cel:

Norma ma zastosowanie do maszyn elektrycznych wirujących, stanowiących wyposażenie pojazdów szynowych i drogowych (zasilanych z sieci lub z autonomicznego źródła energii).

Silniki trakcyjne, główne prądnice silnikowe, zespoły prądnica-silnik, silniki pomocnicze, prądnice pomocnicze, pomocnicze zespoły prądnica-silnik i pomocnicze przekształtniki wirujące.

Części normy:

• PN-EN ISO/IEC-1:

Maszyny inne niż silniki prądu przemiennego zasilane z przekształtników elektronicznych;

• PN-EN ISO/IEC-2:

Maszyny prądu przemiennego zasilane z przekształtników elektronicznych;

• PN-EN ISO/IEC-3:

Wyznaczanie całkowitych strat maszyn prądu przemiennego zasilanych z przekształtników poprzez sumowanie strat poszczególnych składników;

• PN-EN ISO/IEC-4:

Dotyczy maszyn elektrycznych z magnesami trwałymi (PMSM).

PN-EN ISO 10042 - "Spawanie - Złącza spawane łukowo w aluminium i jego stopach - Poziomy jakości dla niezgodności spawalniczych".
...jak sprawdzić, czy spoina na aluminium jest dobra, ocena wizualna i nieniszcząca (NDT).

Główny cel:

Określenie poziomów jakości dla niezgodności (wad) w złączach spawanych łukowo aluminium i jego stopów.

Do stali stosuje się normę PN-EN ISO 5817

PN-EN ISO 17662 - "Spawanie – Wzorcowanie, sprawdzanie i walidacja sprzętu używanego do spawania oraz czynności pomocniczych".
...jak sprawdzić, czy spawarka na pewno działa tak, jak pokazują jej pokrętła i wyświetlacze.

Główny cel:

Zapewnienie, że urządzenia spawalnicze działają w sposób powtarzalny i zgodny z wymaganiami technicznymi.

Zakres stosowania:

• Urządzeń do spawania łukowego, gazowego, oporowego

Oraz innych procesów pokrewnych (np. cięcie plazmowe);

• Urządzeń do czynności pomocniczych:

Podajniki drutu, systemy dozowania gazu, sterowniki temperatury;

• Walidacji sprzętu po:

Naprawie, a także okresowych kontroli w ramach utrzymania ruchu.

PN-EN ISO 60974 - "Sprzęt do spawania łukowego".
… instrukcji i wymogi, które gwarantują, że spawarka jest bezpieczna dla spawacza i działa poprawnie.

Główny cel:

Zapewnienie bezpieczeństwa użytkownikom (spawaczom) oraz zagwarantowanie odpowiedniej wydajności i niezawodności źródeł energii do spawania łukowego i procesów pokrewnych (np. cięcie plazmowe).

Części normy:

• PN-EN 60974-1:

Spawalnicze źródła energii (ogólne wymagania bezpieczeństwa);

• PN-EN 60974-2:

Systemy chłodzenia cieczą;

• PN-EN 60974-3:

Urządzenia zajarzające i stabilizujące łuk;

• PN-EN 60974-4:

Kontrola okresowa i badanie;

• PN-EN 60974-5:

Podajniki drutu;

• PN-EN 60974-6:

Ograniczone działanie (sprzęt dla amatorów);

• PN-EN 60974-7:

Uchwyty spawalnicze;

• PN-EN 60974-8:

Systemy podawania gazu do cięcia i spawania plazmowego;

• PN-EN 60974-9:

Instalacja i użytkowanie;

• PN-EN 60974-10:

Wymagania dotyczące kompatybilności elektromagnetycznej (EMC);

• PN-EN 60974-11:

Uchwyty elektrodowe;

• PN-EN 60974-12:

Złącza kablowe;

• PN-EN 60974-13:

Zacisk prądu powrotnego;

• PN-EN 60974-14:

Wzorcowanie, walidacja i badania powtarzalności.

PN-EN ISO 228 - "Gwinty rurowe połączeń ze szczelnością nieuzyskiwaną na gwincie".
… gwinty walcowy BSPP przeznaczone do połączeń mechanicznych wymagających uszczelki.

Główny cel:

Standaryzacja wymiarowa i tolerancyjna gwintów rurowych walcowych (G).

Zakres stosowania:

• Gwinty rurowy o wielkościach od 1/16 do 6 cali (włącznie), kąt 55°:

gdzie zarówno gwint zewnętrzny, jak i wewnętrzny są walcowe (G);

• Armatura hydrauliczna, pneumatyczna, hydraulika siłowa

gdzie wymagane jest szybkie rozłączanie lub uszczelnienie zewnętrzne;

• Mechaniczne łączenia części składowych instalacji (np. rur);

• Przyłączania armatury, kurków i zaworów;

• Gdzie nie jest wymagana szczelność na samym gwincie.

Istotne informacje:

• Uszczelnienie zewnętrzne:

W celu uzyskania szczelności pod ciśnieniem, konieczne jest zastosowanie uszczelki (np. pierścienia uszczelniającego) poza gwintem, na powierzchniach dociskowych.

Części normy:

• PN-EN ISO 228-1 :

Wymiary, tolerancje i oznaczenie;

• PN-EN ISO 228-2 :

Sprawdzanie sprawdzianami trzpieniowymi.

PN-EN ISO 10226 - "Gwinty rurowe, w których połączenie szczelne jest wykonywane na gwincie".
… gwinty stożkowe BSPT przeznaczone do połączeń szczelnych ciśnieniowo.

Główny cel:

Standaryzacja wymiarowa i tolerancyjna gwintów rurowych stożkowych (R, Rp, Rc).

Zakres stosowania:

• Gwinty rurowy o wielkościach od 1/16 do 6 cali (włącznie), kąt 55°:

Stożkowe zewnętrzne (R);

Walcowe wewnętrzne (Rp) ;

Stożkowe wewnętrzne (Rc);

• Stosowana w:

Instalacjach rurowych, zaworach, łącznikach i innej armaturze;

• Typowe zastosowania:

instalacje wodne, gazowe, HVAC, przemysłowe.

Istotne informacje:

PN-EN 10226 oraz ISO 7-1 są wymiarowo identyczne, całkowicie zamienne

Części normy:

• PN-EN ISO 10226-1 :

Gwinty stożkowe zewnętrzne (R) i walcowe wewnętrzne (Rp);

• PN-EN ISO 10226-2 :

Gwinty stożkowe zewnętrzne (R) i stożkowe wewnętrzne (Rc);

• PN-EN ISO 10226-3 :

Sprawdziany (gages) do weryfikacji wymiarów i kształtu gwintów.

PN-EN 10219 - "Kształtowniki zamknięte ze szwem wykonane na zimno ze stali konstrukcyjnych niestopowych i drobnoziarnistych".
… wymagania dla stalowych profili zamkniętych formowanych na zimno.

Główny cel:

Zapewnienie jednolitych warunków technicznych dostawy, wymiarów oraz właściwości mechanicznych dla rur i profili zamkniętych stosowanych w konstrukcjach stalowych, produkowanych bez późniejszej obróbki cieplnej.

Zakres stosowania:

• Rodzaje produktów:

Kształtowniki zamknięte o przekroju okrągłym, kwadratowym, prostokątnym oraz eliptycznym;

• Proces produkcji:

Formowane na zimno, zgrzewane elektrycznie (ERW) lub spawane łukiem krytym (SAW), bez późniejszej obróbki cieplnej (z wyjątkiem szwu).

Istotne informacje:

Brak obróbki cieplnej:

Wyższa dokładność wymiarowa i granica plastyczności niż w PN-EN 10210.

Części normy:

• PN-EN 10219-1:

Warunki techniczne dostawy;

• PN-EN 10219-2:

Tolerancje, wymiary i charakterystyki przekroju.

PN-EN 10210 - "Kształtowniki zamknięte wykonane na gorąco ze stali konstrukcyjnych niestopowych i drobnoziarnistych".
… wymagania dla stalowych profili zamkniętych formowanych na gorąco.

Główny cel:

Zapewnienie jednolitych warunków technicznych dostawy, wymiarów oraz właściwości mechanicznych dla rur i profili zamkniętych stosowanych w konstrukcjach stalowych.

Zakres stosowania:

• Rodzaje produktów:

Kształtowniki zamknięte o przekroju okrągłym, kwadratowym, prostokątnym oraz eliptycznym;

Istotne informacje:

Proces produkcji kończy się obróbką na gorąco:

Niższa dokładność wymiarowa i granica plastyczności niż w PN-EN 10219.

Części normy:

• PN-EN 10210-1:

Techniczne warunki dostawy;

• PN-EN 10210-2:

Tolerancje, wymiary i charakterystyki przekroju;

• PN-EN 10210-3:

Warunki dostawy dla inżynierii.

Wyroby produkowane wyłącznie wg części 3 mogą nie podlegać obowiązkowemu znakowaniu CE.

Część 3 jest często stosowana dobrowolnie (nie jest pod Construction Products Regulation - CPR).

PN-EN 485 - "Aluminium i stopy aluminium — Blachy, taśmy i płyty".
… wymagania dla blach, taśm i płyt z aluminium oraz jego stopów.

Główny cel:

Ujednolicenie wymagań technicznych między producentami a odbiorcami, zapewnienie przewidywalności właściwości materiałowych (wytrzymałość, twardość) oraz precyzyjne określenie wymiarów i tolerancji dla płaskich wyrobów aluminiowych.

Zakres stosowania:

• Grubości:

Zazwyczaj od >0,20 mm do 400 mm (zależnie od części normy);

• Wyłączenia:

Nie dotyczy produktów specjalnych, takich jak blachy faliste, lakierowane, materiały na puszki, żeberka wymienników czy specyficzne produkty lotnicze, które mają własne normy.

Części normy:

• PN-EN 485-1:

Warunki techniczne kontroli i dostawy;

• PN-EN 485-2:

Właściwości mechaniczne;

• PN-EN 485-3:

Tolerancje kształtu i wymiarów wyrobów walcowanych na gorąco;

• PN-EN 485-4:

Tolerancje kształtu i wymiarów wyrobów walcowanych na zimno.

PN-EN 755 - "Aluminium i stopy aluminium - Pręty, rury i kształtowniki wyciskane".
… "instrukcja" dla producentów, jak aluminium ma być zrobione, aby było bezpieczne, trwałe i miało odpowiedni kształt.

Główny cel:

• Standaryzacja wymagań technicznych dla wyrobów wyciskanych z aluminium oraz jego stopów.

Zastosowanie:

• Norma ma zastosowanie ogólnych zastosowań technicznych/inżynieryjnych.

Części normy:

• PN-EN 755-1:

Warunki techniczne kontroli i dostawy;

• PN-EN 755-2:

Własności mechaniczne;

• PN-EN 755-3/4/5/6:

Tolerancje dla prętów (okrągłych, kwadratowych, prostokątnych, sześciokątnych);

• PN-EN 755-7/8:

Tolerancje dla rur (bez szwu i z matryc komorowych);

• PN-EN 755-9:

Tolerancje dla kształtowników (profili).

PN-EN 12020 - "Aluminium i stopy aluminium — Kształtowniki wyciskane precyzyjne ze stopów EN AW-6060 i EN AW-6063".
… jak dokładnie muszą być wykonane aluminiowe profile precyzyjne (głównie ze stopów 6060 i 6063).

Główny cel:

• Standaryzacja wymagań technicznych dla wyrobów precyzyjnych z aluminium oraz jego stopów EN AW-6060 i EN AW-6063.

Zastosowanie:

• Norma dotyczy profili o podwyższonej dokładności, stosowanych głównie w architekturze i budownictwie, które wymagają ścisłych tolerancji (bardziej rygorystycznych niż EN 755-9).

Części normy:

• PN-EN 12020-1:

Warunki techniczne kontroli i dostawy;

• PN-EN 12020-2:

Dopuszczalne odchyłki wymiarów i kształtu.

PN-EN ISO 9445 - "Stal odporna na korozję walcowana na zimno w sposób ciągły".
… grubość, szerokość, długość oraz kształt (płaskość) dla nierdzewnych blach i taśm walcowanych na zimno.

Istotne informacje:

Zastąpiła ona starsze normy, takie jak EN 10258 i EN 10259.

Części normy:

• PN-EN ISO 9445-1:

Taśma wąska i pasy (szerokość < 600 mm);

• PN-EN ISO 9445-2:

Taśma szeroka, blacha gruba i cienka (szerokość ≥ 600 mm).

PN-EN 10029 - "Blachy stalowe walcowane na gorąco grubości 3 mm i większej – Tolerancje wymiarów, kształtu i masy".
… dopuszczalne błędy (tolerancje) przy produkcji blach.

Zastosowanie:

• Blachy stalowe grube (tzw. blachy kwarto):

Walcowane na gorąco;

• Stali niestopowe i stopowe:

Z wyłączeniem stali nierdzewnych;

• Blachy o:

Grubości nominalnej t ≥ 3 mm i szerokości ≥ 600 mm.

PN-EN 10056 - "Kątowniki równoramienne i nierównoramienne ze stali konstrukcyjnej".
… dopuszczalne błędy (tolerancje) przy produkcji kątowników walcowanych na gorąco.

Wyłączenia:

• Normy te nie mają zastosowania do kątowników ze stali nierdzewnej oraz kątowników giętych na zimno.

Części normy:

• PN-EN 10056-1:

Wymiary;

PN-EN 10056-2:

Tolerancje kształtu, wymiarów.

PN-EN 10088 - "Stale odporne na korozję".

Zakres regulacji:

• Stale nierdzewne:

Odporne na korozję w warunkach atmosferycznych i wodnych;

• Stale żaroodporne:

Odporne na działanie gazów i spalin w wysokich temperaturach;

• Stale żarowytrzymałe:

Zachowujące wytrzymałość mechaniczną w wysokich temperaturach.

Istotne informacje:

W normie tej nie ma odrębnej grupy "stal kwasoodporna":

Wszystkie gatunki o podwyższonej odporności (np. z dodatkiem molibdenu) są klasyfikowane jako stale odporne na korozję.

Części normy:

• PN-EN 10088-1:

Wykaz gatunków stali odpornych na korozję (skład chemiczny);

• PN-EN 10088-2:

Warunki techniczne dostawy blach cienkich/grubych i taśm do ogólnego przeznaczenia;

• PN-EN 10088-3:

Warunki techniczne dostawy półwyrobów, prętów, walcówki, drutu i kształtowników;

• PN-EN 10088-4:

Warunki techniczne dostawy blach/taśm do zastosowań konstrukcyjnych;

• PN-EN 10088-5:

Warunki techniczne dostawy prętów/drutu do zastosowań konstrukcyjnych.

PN-EN 10130 - "Wyroby płaskie walcowane na zimno ze stali niskowęglowych do obróbki plastycznej na zimno – Warunki techniczne dostawy".
... określa klasy materiałowe, skład chemiczny oraz właściwości mechaniczne (DC01–DC07) w odniesieniu do formowania na zimno.

Główny Cel:

Warunki techniczne dostawy dla produktów płaskich (blach, taśm) walcowanych na zimno, wykonanych ze stali niskowęglowych.

Zakres regulacji:

• Szerokość:

Produkty o szerokości równej lub większej niż 600 mm zimno (o szerokości < 600 mm podlegają normie EN 10139);

• Grubość:

Zazwyczaj od 0,35 mm do 3 mm;

Istotne informacje:

• Gatunki stali:

DC01 - do prostych prac (gięcie, tłoczenie);

DC04-DC07 - do głębokiego i specjalnego tłoczenia.

PN-EN 10131 - "Stal niskowęglowa i stal o podwyższonej granicy plastyczności walcowana na zimno niepowlekana lub powlekana elektrolitycznie cynkiem lub cynkowo-niklowo, w postaci wyrobów płaskich przeznaczonych do obróbki plastycznej na zimno. Tolerancje wymiarów i kształtu".
... określa tolerancje wymiarów (grubości, szerokości) oraz kształtu (płaskości) dla DC01-07

Typowe zastosowanie:

Produkt jest często zamawiany jako „EN 10130 DC01 + EN 10131”, co oznacza, że musi spełniać zarówno wymagania dotyczące właściwości materiałowych normy DC01, jak i tolerancji wymiarowych określone w normie EN 10131.

PN-EN 10139 - "Taśma wąska niepowlekana walcowana na zimno ze stali niskowęglowych, przeznaczona do obróbki plastycznej na zimno – Warunki techniczne dostawy".
... określa tolerancje wymiarów (grubości, szerokości) oraz kształtu (płaskości) dla DC01-07

Różnice między normami EN-PN 10130 a EN-PN 10139:

• PN-EN 10130:

Blachy i taśmy o szerokości ≥ 600 mm (wyroby szerokie);

• PN-EN 10139:

Taśmy o szerokości < 600mm (wąskie taśmy).

PN-EN 10152 - "Wyroby płaskie stalowe walcowane na zimno ocynkowane elektrolitycznie do obróbki plastycznej na zimno – Warunki techniczne dostawy".
... jakiej jakości musi być stal i jej ocynkowana powłoka.

Zakres regulacji:

• Produkt:

Wyroby płaskie (taśmy, blachy, blachy cięte z taśm) o szerokości ≥ 600 mm i grubości od 0,35mm do 3,0mm;

• Powłoka:

Cynk nakładany elektrolitycznie (oznaczenie ZE) w sposób ciągły, jedno- lub obustronnie;

• Gatunki stali:

Niskowęglowe stale do obróbki na zimno (DC01, DC03, DC04, DC05, DC06, DC07);

• Obróbka:

Dostosowane do formowania na zimno.

Istotne informacje:

• Wysoka jakość powierzchni:

Cienkocynkowane powłoki elektrolityczne (zazwyczaj 2,5-15um) zapewniają doskonałą gładkość, idealną do malowania, ale mniejszą odporność na długotrwałe działanie warunków zewnętrznych niż ocynk ogniowy;

• Oznaczenie powierzchni:

A – Powierzchnia normalna (dopuszczalne pory, drobne rysy);

B – Powierzchnia ulepszona (najlepsza strona bez wad, do lakierowania);

• Zabezpieczenie powierzchni:

C - Pasywacja;

O - Oliwienie;

P - Fosforanowanie;

- lub brak zabezpieczenia.

Typowe gatunki (+ZE):

• DC01+ZE (1.0330):

Gięcie i profilowanie;

• DC03+ZE (1.0347):

Tłoczenie;

• DC04+ZE (1.0338):

Głębokie tłoczenie;

• DC05+ZE (1.0312):

Specjalne głębokie tłoczenie;

Norma wymiarowa:

• PN-EN 10131 (dla blach walcowanych na zimno).

PN-EN 10268 - "Wyroby płaskie walcowane na zimno ze stali o podwyższonej granicy plastyczności do obróbki plastycznej na zimno — Warunki techniczne dostawy".
... blachy stalowe walcowane na zimno, które są jednocześnie bardzo mocne i łatwe do formowania.

Główny Cel:

• Zdefiniowanie wymagań technicznych dla stali niskostopowych (mikrostopowych), które charakteryzują się podwyższoną granicą plastyczności oraz dobrą zdolnością do tłoczenia i formowania na zimno.

Istotne informacje:

• Norma umożliwia produkcję lekkich, ale bardzo wytrzymałych elementów konstrukcyjnych.

• Norma ma zastosowanie do stali o grubości 3mm lub mniejszej.

Typowe gatunki:

• HC260LA / H260LA:

Granica plastyczności ok. 260-330 MPa;

• HC300LA / H300LA:

Granica plastyczności ok. 300-380 MPa;

• HC340LA / H340LA:

Granica plastyczności ok. 340-420 MPa;

• HC420LA / H420LA:

Granica plastyczności ok. 420-520 MPa;

• HC500LA / H500LA:

Granica plastyczności ok. 500-620 MPa.

Uwaga:

• Litera "C" na początku (np. HC...) oznacza stal walcowaną na zimno.

PN-EN 10163 - "Wymagania dotyczące stanu powierzchni przy dostawie stalowych blach grubych, blach uniwersalnych i kształtowników walcowanych na gorąco".
... jak powinna wyglądać powierzchnia stali (blach i profili) walcowanej na gorąco w momencie dostawy.

Główny cel:

• Ujednolicenie wymagań dotyczących jakości powierzchni dla wyrobów stalowych walcowanych na gorąco.

Klasy:

• Klasa A:

Naprawy (np. szlifowanie) mogą zmniejszyć grubość poniżej minimum;

• Klasa B:

Grubość po naprawie nie może być mniejsza niż minimalna grubość określona w normach wymiarowych.

Części normy:

• PN-EN 10163-1:

Wymagania ogólne;

• PN-EN 10163-2:

Blachy grube i blachy uniwersalne;

• PN-EN 10163-3:

Kształtowniki.

PN-EN 10025 - "Wyroby walcowane na gorąco ze stali konstrukcyjnych".
... jak powinna wyglądać powierzchnia stali (blach i profili) walcowanej na gorąco w momencie dostawy.

Główny cel:

• wymagania techniczne dla stali budowlanych w Europie, zapewniając ich powtarzalną jakość, wytrzymałość oraz spawalność.

Ważne informacje:

• Odporność na uderzenia (udarność):

Litera J (w JR, J0, J2) oznacza wymaganą energię próby udarności (+20°C, 0°C, -20°C);

Części normy:

• PN-EN 10025-1:

Ogólne techniczne warunki dostawy;

• PN-EN 10025-2:

Warunki techniczne dostawy niestopowych stali konstrukcyjnych (najpowszechniejsze gatunki: S235JR, S355J2);

• PN-EN 10025-3:

Warunki dostawy znormalizowanych/normalizowanych walcowanych, spawalnych stali konstrukcyjnych drobnoziarnistych;

• PN-EN 10025-4:

Warunki dostawy stali konstrukcyjnych drobnoziarnistych walcowanych termomechanicznie;

• PN-EN 10025-5:

Warunki dostawy stali konstrukcyjnych o podwyższonej odporności na korozję atmosferyczną (stale typu "Korten");

• PN-EN 10025-6:

Warunki dostawy płaskich wyrobów ze stali konstrukcyjnych o wysokiej granicy plastyczności w stanie ulepszonym cieplnie (hartowanie + odpuszczanie).

PN-EN 10204 - "Wyroby metalowe – Rodzaje dokumentów kontroli".
... instrukcja obsługi dla papierów jakościowych, które dostajesz kupując metal.

Główny cel:

• Ujednolicenie sposobu potwierdzania zgodności dostarczonych wyrobów metalowych (stali, odlewów, rur, profili) z wymaganiami określonymi w zamówieniu.

Części normy:

• Dokumenty oparte na kontroli niespecyficznej (2.x):

Badania nie muszą być wykonane na konkretnej dostarczonej partii, a jedynie na podobnym materiale;

• Dokumenty oparte na kontroli specyficznej (3.x):

Badania muszą być przeprowadzone bezpośrednio na dostarczonej partii towaru (wytopie).

.

PN-EN 14341 - "Materiały dodatkowe do spawania — Druty elektrodowe i stopiwo do spawania łukowego elektrodą metalową w osłonie gazu stali niestopowych i drobnoziarnistych — Klasyfikacja".
... jakie wymagania muszą spełniać druty spawalnicze (elektrody) używane do spawania stali metodami MIG/MAG.

Główny cel:

• Klasyfikacja drutów elektrodowych (litych) oraz uzyskiwanego z nich stopiwa (spoiny) podczas spawania metodami MIG/MAG (131, 135, 138).

Zakres regulacji:

• Klasyfikacja materiałów:

Druty do spawania stali o granicy plastyczności do 500 MPa lub wytrzymałości na rozciąganie do 570 MPa;

• Stany badania:

Klasyfikacja obejmuje zarówno stan "jak po spawaniu" (surowy), jak i po obróbce cieplnej;

• Gazy osłonowe:

Norma określa klasyfikację dla różnych gazów (np. CO2, mieszanki Ar/CO2 - M21).

PN-EN ISO 29042 - "Bezpieczeństwo maszyn - Ocena emisji substancji niebezpiecznych rozprzestrzeniających się w powietrzu"

Główny cel:

• Ocena emisji:

Określenie parametrów do oceny emisji zanieczyszczeń z maszyn;

• Wydajność systemów:

Ocena skuteczności wbudowanych w maszyny systemów kontroli zanieczyszczeń (np. odciągi miejscowe, filtry);

• Porównywanie maszyn:

Umożliwienie porównywania maszyn z tej samej grupy pod kątem ich emisyjności;

• Weryfikacja zmian konstrukcyjnych:

Ocena poprawy maszyny w zakresie zmniejszenia emisji;

• Wytyczne do badań:

Dostarczenie metod badawczych (laboratoryjnych i stanowiskowych).

Przedmiot regulacji:

Norma ta określa metody pomiarowe, umożliwiające ocenę wydajności systemów usuwania zanieczyszczeń zintegrowanych z maszynami.

Zastosowanie:

• Norma znajduje zastosowanie przy:

Testowaniu maszyn wyposażonych w systemy wentylacji lokalnej (odciągi) o wydajności >=500m3/h;

• Dotyczy maszyn:

W których występuje ryzyko uwalniania się substancji niebezpiecznych (pyły, gazy, pary) do środowiska pracy;

• Może być stosowana do:

Maszyn pracujących w warunkach laboratoryjnych (stanowiska badawcze) oraz w warunkach rzeczywistych (na miejscu instalacji).

Części normy:

• PL-EN ISO 29042-1:

Dobór metod badawczych;

• PL-EN ISO 29042-2:

Metoda gazu znacznikowego do pomiaru tempa emisji;

• PL-EN ISO 29042-3:

Stanowiskowa metoda pomiaru tempa emisji;

• PL-EN ISO 29042-4:

Metoda znacznikowa pomiaru skuteczności przechwytywania zanieczyszczeń;

• PL-EN ISO 29042-5/6:

Stanowiskowa metoda pomiaru skuteczności separacji (systemy bez/z odprowadzeniem);

• PL-EN ISO 29042-7/8:

Pomiar stężenia zanieczyszczeń (stanowisko/pomieszczenie);

• PL-EN ISO 29042-9:

Wskaźnik dekontaminacji.

PN-EN 12100 - "Bezpieczeństwo maszyn — Ogólne zasady projektowania — Ocena ryzyka i zmniejszanie ryzyka".
... zapewnienie, że maszyna nie zrobi nikomu krzywdy podczas normalnej pracy, czyszczenia, a nawet przewidywalnych błędów operatora.

Główny cel:

• Zapewnienie bezpiecznego użytkowania maszyn:

Systematyczne podejście do identyfikacji zagrożeń, oceny ryzyka oraz wdrażania środków zaradczych;

• Zmniejszenie ryzyka do akceptowalnego poziomu:

Dostarczenie wytycznych już na etapie projektowania;

• Wypełnienie wymagań Dyrektywy Maszynowej 2006/42/WE.

Zastosowanie:

• Cały cykl życia maszyny:

Fazy projektowania, produkcji, użytkowania, konserwacji, modernizacji oraz likwidacji (złomowania).

Zakres regulacji:

• Identyfikacja zagrożeń:

Wykrywanie potencjalnych źródeł szkód (mechanicznych, elektrycznych, hałasu itp.);

• Szacowanie i ewaluacja ryzyka:

Ocena prawdopodobieństwa wystąpienia szkody i jej skutków;

• Redukcja ryzyka "Triada Bezpieczeństwa":

Konstrukcja bezpieczna;

Techniczne środki ochrony;

Informacje o ryzyku.

Normy:

• Typ A:

Norma nadrzędna, zawierająca podstawowe pojęcia i ogólne zasady, na których opierają się szczegółowe normy B i C;

• Typ B:

Specyficzne aspekty bezpieczeństwa;

• Typ C:

Dla konkretnych maszyn.

Części normy:

• PN-EN ISO 12100-1:

Podstawowa terminologia, metodyka;

• PN-EN ISO 12100-2:

Zasady techniczne.

PN-EN 13849 - "Bezpieczeństwo maszyn – Elementy systemów sterowania związane z bezpieczeństwem".
... jak upewnić się, że maszyna nie zrobi krzywdy operatorowi, nawet jeśli coś się w niej zepsuje.

Główny cel:

• Zapewnienie, że układy sterowania maszyn (elementy SRP/CS) zostały zaprojektowane w sposób minimalizujący ryzyko wypadku.

SRP/CS - Safety-Related Parts of Control Systems.

Zastosowanie:

• Wszystkie rodzaje maszyn;

• Norma ma charakter ogólny typu B:

Stosuje się ją, jeśli brak specyficznej normy typu C dla danej maszyny.

Zakres regulacji:

• Określenie PLr:

Wybór wymaganego poziomu bezpieczeństwa (od 'a' - niskie, do 'e' - wysokie);

• Projektowanie architektury:

Wybór kategorii bezpieczeństwa (B, 1, 2, 3, 4);

• Analiza niezawodności:

Obliczanie średniego czasu do niebezpiecznej awarii (MTTFd), pokrycia diagnostycznego (DCavg);

• Oprogramowanie:

Wymagania dotyczące oprogramowania bezpieczeństwa;

• Unikanie awarii systematycznych.

Części normy:

• PN-EN ISO 13849-1:

Ogólne zasady projektowania i integracji elementów sterowania (SRP/CS);

• PN-EN ISO 13849-2:

Walidacja.

PN-EN ISO 13850 - "Bezpieczeństwo maszyn — Funkcja zatrzymania awaryjnego — Zasady projektowania".
... jak stworzyć czerwony przycisk (lub linkę), który w razie niebezpieczeństwa natychmiast zatrzyma maszynę, aby ratować człowieka lub sprzęt.

Główny cel:

• Zapewnienie, że funkcja zatrzymania awaryjnego skutecznie odwraca powstające zagrożenie lub zmniejsza skutki istniejących zagrożeń dla osób, maszyny lub obrabianego materiału.

Uwaga:

• Jest to środek uzupełniający, a nie główny środek ochronny

Zastosowanie:

• Funkcja zatrzymania awaryjnego na maszynach, niezależnie od rodzaju użytej energii:

Elektrycznej;

Hydraulicznej;

Pneumatycznej.

Wyłączenia:

• Norma nie dotyczy maszyn, w których:

zatrzymanie awaryjne nie zmniejszyłoby ryzyka (np. ze względu na czas zatrzymania);

maszyn przenośnych/ręcznych.

PN-EN ISO 13851 - "Bezpieczeństwo maszyn — Urządzenia oburęcznego sterowania — Zasady projektowania i doboru".
... jak zaprojektować i stosować przyciski lub dźwignie sterujące maszyną tak, aby operator musiał użyć obu rąk jednocześnie do jej uruchomienia, trzymając je z dala od strefy niebezpiecznej.

Główny cel:

• Określenie wymagań bezpieczeństwa dla urządzeń sterowania oburęcznego (THCD), które chronią operatora przed dostępem do stref niebezpiecznych podczas niebezpiecznych ruchów maszyny.

Wyłączenia:

• Nie ma zastosowania do urządzeń używanych jako urządzenia:

Zezwalające;

Sterujące podtrzymaniem (hold-to-run) ;

Specjalne urządzenia sterujące.

Typy urządzeń:

• Typ I:

Wymaga użycia obu rąk, ale pozwala na zwolnienie jednej ręki przed zakończeniem ruchu;

• Typ II:

Wymaga użycia obu rąk, a zwolnienie którejkolwiek ręki przerywa ruch niebezpieczny;

• Typ III:

Wymaga użycia obu rąk, jednoczesności zadziałania (z czasem < 0,5s) oraz synchronizacji, najwyższy poziom zabezpieczeń.

PN-EN ISO 13854 - "Bezpieczeństwo maszyn – Minimalne odstępy zapobiegające zgnieceniu części ciała człowieka".
... odstęp między ruchomymi a nieruchomymi częściami był dość duży, aby nie zmiażdżyły rąk, nóg czy głowy operatora.

Uwaga:

• Norma ta zastąpiła wcześniejszą normę EN 349;

• Norma nie dotyczy innych zagrożeń, takich jak:

Uderzenie;

Scinanie;

Wciągnięcie.

Główny cel:

• Zapobieganie zagrożeniom zmiażdżenia poprzez określenie minimalnych bezpiecznych odległości, jakie muszą zachować konstruktorzy maszyn w strefach niebezpiecznych.

Normy ISO 13854 i ISO 13857 są normami bezpieczeństwa maszyn służącymi do obliczania minimalnych odległości bezpieczeństwa, ale mają one różne przeznaczenie:

• ISO 13854:

Minimalne odstępy mające na celu zapobieganie przygnieceniu części ciała;

• ISO 13857:

Wwiększe, ogólne odległości zapobiegające przedostawaniu się kończyn górnych i dolnych do stref zagrożenia.

PN-EN ISO 13855 - "Bezpieczeństwo maszyn – Usytuowanie wyposażenia ochronnego ze względu na prędkości zbliżania części ciała człowieka".
... jak daleko od niebezpiecznej maszyny umieścić kurtynę świetlną, skaner lub matę, aby operator nie zdążył włożyć ręki do maszyny, zanim ta się zatrzyma.

Główny cel:

• Zapewnienie, że ruch niebezpieczny maszyny zostanie przerwany (maszyna osiągnie stan bezpieczny), zanim człowiek lub część jego ciała dotrze do strefy niebezpiecznej po przekroczeniu urządzenia ochronnego.

PN-EN ISO 13856 - "Bezpieczeństwo maszyn – Urządzenia ochronne czułe na nacisk".
...jak projektować i sprawdzać urządzenia, które zatrzymują maszynę, gdy człowiek na nie nadepnie, dotknie ręką lub w nie uderzy.

Główny cel:

• Zwiększenie bezpieczeństwa maszyn poprzez zastosowanie urządzeń reagujących na siłę.

PN-EN ISO 13857 - "Bezpieczeństwo maszyn — Odległości bezpieczeństwa uniemożliwiające sięganie kończynami górnymi i dolnymi do stref niebezpiecznych".
... jak daleko postawić płot, osłonę lub jak wysoko umieścić maszynę, żeby operator nie zrobił sobie krzywdy.

Główny cel:

• Określenie wartości odległości bezpieczeństwa w środowisku przemysłowym i nieprzemysłowym, które uniemożliwiają lub znacznie utrudniają sięganie do stref zagrożenia maszyn kończynami górnymi i dolnymi.

Normy ISO 13854 i ISO 13857 są normami bezpieczeństwa maszyn służącymi do obliczania minimalnych odległości bezpieczeństwa, ale mają one różne przeznaczenie:

• ISO 13854:

Minimalne odstępy mające na celu zapobieganie przygnieceniu części ciała;

• ISO 13857:

Większe, ogólne odległości zapobiegające przedostawaniu się kończyn górnych i dolnych do stref zagrożenia.

PN-EN ISO 14118 - "Bezpieczeństwo maszyn — Zapobieganie nieoczekiwanemu uruchomieniu".
... jak zapewnić, że maszyna nie uruchomi się sama lub nieoczekiwanie, kiedy człowiek znajduje się w jej strefie zagrożenia.

Główny cel:

• Ochrona ludzi przed niespodziewanym włączeniem się maszyny.

Zakres regulacji:

• Zasilania energii:

Elektrycznej, hydraulicznej, pneumatycznej;

• Energii zmagazynowanej:

Grawitacja, sprężyny, ciśnienie resztkowe;

• Wpływów zewnętrznych:

Wiatr, drgania;

• Błędów w układzie sterowania:

Samoczynny restart po powrocie zasilania, błąd oprogramowania.

Istotne informacje:

• Wyłączenie sterowania nie jest wystarczającym środkiem ochrony; konieczne jest odcięcie i rozproszenie energii.

Norma ta zastąpiła wcześniejszą normę PN-EN 1037+A1:2010

PN-EN ISO 14119 - "Bezpieczeństwo maszyn – Urządzenia blokujące sprzężone z osłonami – Zasady projektowania i doboru".
... jak projektować i dobierać urządzenia blokujące (np. wyłączniki bezpieczeństwa, rygle, czujniki) do osłon maszyn (drzwi, klapy, bramki).

Główny cel:

• Minimalizacja ryzyka:

Zapewnienie, że urządzenia blokujące są projektowane i instalowane w sposób, który minimalizuje ryzyko wypadku operatora;

• Zapobieganie manipulacji (obejściu):

Środki zapobiegające niedozwolonemu obchodzeniu (manipulacji) zabezpieczeń przez operatorów;

• Zasady doboru:

Procedury wyboru najodpowiedniejszego typu urządzenia blokującego na podstawie oceny ryzyka.

PN-EN ISO 14120 - "Bezpieczeństwo maszyn — Osłony — Ogólne wymagania dotyczące projektowania i budowy osłon stałych i ruchomych".
... jak powinny być zaprojektowane i zbudowane osłony maszyn (stałe i ruchome), aby chronić operatorów przed niebezpieczeństwami.

Główny cel:

• Zdefiniowanie wymagań technicznych i konstrukcyjnych dla osłon, które chronią ludzi przed zagrożeniami mechanicznymi (takimi jak pochwycenie, zmiażdżenie, przecięcie) oraz innymi zagrożeniami (np. wyrzut materiału, emisja hałasu) stwarzanymi przez maszynę.

Zakres Regulacji:

• Osłony stałe:

Zamocowane na stałe (np. śruby, zgrzewanie), wymagające narzędzi do demontażu.

• Osłony ruchome:

Połączone mechanicznie z ramą maszyny, otwierane bez użycia narzędzi, zazwyczaj z blokadą (interlock);

• Wymagania materiałowe:

Dobór materiałów odpornych na uszkodzenia (np. siatki zgrzewane, poliwęglan);

• Wymagania ergonomiczne:

Osłony nie mogą utrudniać obserwacji pracy maszyny;

• Wymagania dotyczące konstrukcji:

Sztywność, stabilność i bezpieczne odległości od stref zagrożenia.

Ważne:

• Norma nie obejmuje urządzeń blokujących (interlocking devices):

Te są opisane w normie PN-EN ISO 14119;

• Siła zamykania:

Jeśli osłona napędzana automatycznie zamyka się, siła zamykania nie może przekraczać 150 N, a energia 10 J (w innych przypadkach – 75 N i 4 J);

• Demontaż:

Osłony stałe powinny być demontowalne tylko przy użyciu narzędzi;

• Wytrzymałość:

Osłony muszą być zaprojektowane tak, aby wytrzymać uderzenie (np. zderzenie z osobą/przedmiotem o masie 90 kg przy 1,6 m/s);

• Typ normy:

Jest to norma typu B2 (środki bezpieczeństwa).

ISO/TR 14121-2 - "Bezpieczeństwo maszyn — Ocena ryzyka — Część 2: Praktyczny przewodnik i przykładowe metody".
... jest to Raport Techniczny (Technical Report - TR), a nie zharmonizowana norma, co oznacza, że ma charakter informacyjny.
Zamiast teorii, TR 14121-2 oferuje przykłady, jak metoda ISO 12100 działa w praktyce.

Uwaga:

• PN-EN ISO 14121-1 - wycofana, włączona do ISO 12100

Główny cel:

• Dostarczenie praktycznych wskazówek, jak przeprowadzić ocenę ryzyka zgodnie z ogólnymi zasadami zawartymi w normie ISO 12100.

• Pomaga inżynierom przejść przez proces:

Identyfikacji zagrożeń;

Szacowania ryzyka;

Oceny ryzyka;

Doboru środków ochrony w celu redukcji ryzyka.

Zastosowanie:

• Projektowania bezpiecznych maszyn;

• Instalacji i modyfikacji istniejących maszyn;

• Wybierania odpowiednich narzędzi i metod oceny ryzyka (np. matryc ryzyka, wykresów).

PN-EN ISO 14122 - "Bezpieczeństwo maszyn — Stałe środki dostępu do maszyn".
... jak bezpiecznie zaprojektować i zbudować dojścia do maszyn, aby pracownik mógł na nie wejść, obsłużyć je lub naprawić, nie spadając i nie robiąc sobie krzywdy.

Główny cel:

• Wymogi bezpieczeństwa dla stałych środków dostępu, zapewniając bezpieczne użytkowanie, obsługę, konserwację i czyszczenie maszyn.

Części normy:

• PN-EN ISO 14122-1:

Dobór stałych środków dostępu oraz ogólne wymagania dotyczące dostępu;

• PN-EN ISO 14122-2:

Pomosty robocze i przejścia;

• PN-EN ISO 14122-3:

Schody, schody drabinowe i balustrady;

• PN-EN ISO 14122-4:

Drabiny stałe.

PN-EN ISO 14123 - "Bezpieczeństwo maszyn - Zmniejszanie ryzyka dla zdrowia powodowanego substancjami niebezpiecznymi emitowanymi przez maszyny".
... jak projektować i używać maszyn, żeby pracownicy nie wdychali, nie dotykali i nie spożywali szkodliwych substancji (np. pyłów, oparów, gazów) powstających podczas pracy.

Główny cel:

• Zmniejszanie ryzyka dla zdrowia operatorów i osób w pobliżu poprzez redukcję emisji substancji niebezpiecznych (pyły, gazy, opary) na etapie projektowania maszyn.

Części normy:

• PN-EN ISO 14123-1:

Zasady i wymagania dla producentów maszyn;

• PN-EN ISO 14123-2:

Metodyka określania procedur sprawdzania.

PN-EN ISO 14159 - "Bezpieczeństwo maszyn — Wymagania w zakresie higieny dotyczące projektowania maszyn".
... projektowanie urządzeń wykorzystywanych do produkcji żywności, kosmetyków lub leków, które nie powoduje zanieczyszczenia produktów i zapewnia łatwość czyszczenia.

Główny cel:

• Zapobieganie zanieczyszczeniu produktów (żywności, kosmetyków, farmaceutyków) przez same maszyny. Ustala zasady higienicznego projektowania, co umożliwia skuteczne czyszczenie i dezynfekcję maszyn, minimalizując ryzyko dla konsumenta.

PN-EN ISO 19353 - "Zapobieganie pożarom i ochrona przeciwpożarowa".
... jak sprawić, by maszyna nie stanęła w ogniu, a w razie pożaru – jak ograniczyć szkody.

Główny cel - określenie metod:

• Identyfikacji zagrożeń pożarowych wynikających z eksploatacji maszyn;

• Oceny ryzyka pożarowego.

Norma nie dotyczy:

• Maszyn mobilnych:

• Maszyn zaprojektowanych do celowego spalania (np. silniki spalinowe, piece):

Chyba że stanowią one źródło zapłonu dla innych części;

• Maszyn używanych w atmosferach potencjalnie wybuchowych (ATEX);

• Systemów przeciwpożarowych zintegrowanych z budynkiem.

PN-EN ISO 286 - "Specyfikacje geometrii wyrobów (GPS) – Układ kodowania ISO tolerancji wymiarów liniowych".

Główny cel:

• Określenie tolerancji wymiarów liniowych oraz odchyłek podstawowych dla otworów i wałków.

Zakres regulacji:

• Zakres wymiarowy:

21 przedziałów wymiarowych w zakresie od 0 mm do 3150 mm;

• Klasy tolerancji (IT):

20 klas dokładności, oznaczonych jako IT0 - IT18.

Części normy:

• PN-EN ISO 286-1:

Podstawy tolerancji, odchyłek i pasowań;

• PN-EN ISO 286-2:

Tablice klas tolerancji podstawowych i odchyłek granicznych dla otworów i wałków.

PN-EN ISO 1101 - "Specyfikacje geometrii wyrobów (GPS) – Tolerancje geometryczne – Tolerancje kształtu, kierunku, położenia i bicia".
... jak bardzo kształt, kierunek lub położenie danej części maszyny mogą różnić się od ideału.

Główny cel:

• Zdefiniowanie języka symboli graficznych i zasad ich interpretacji do określania wymagań geometrycznych na rysunkach technicznych i modelach 3D.

Zakres Regulacji:

• Symbole cech geometrycznych:

14 podstawowych symboli tolerancji;

• Definicje stref tolerancji:

Obszar, w którym musi zawierać się element rzeczywisty (np. dwie linie równoległe, cylinder, kula);

• Zasady baz (Datums):

Określanie elementów bazowych dla tolerancji kierunku i położenia;

• Modyfikatory:

Zasady maksymalnego i minimalnego materiału (MMC/LMC), które kontrolują warunki montażu.

Różnica między:

• ISO 1101 (GPS) a ASME Y14.5 (GD&T):

ISO 1101: Część systemu GPS, stosowana powszechnie na świecie;

ASME Y14.5: Standard stosowany głównie w USA;

• ISO 1101 (GPS) a ISO 2768 (PN-EN 22768):

ISO 1101: Definiuje poszczególne tolerancje dla konkretnych cech;

ISO 2768 (PN-EN 22768): Określa ogólne tolerancje dla wymiarów, dla których nie podano oddzielnych oznaczeń geometrycznyc.

PN-EN ISO 5459 - "Specyfikacje geometrii wyrobów (GPS) – Tolerancje geometryczne – Bazy i układy baz".
... jak dokładnie ustalić punkty odniesienia (bazę) na części maszynowej, aby móc ją poprawnie zwymiarować, wyprodukować i zmierzyć.

Główny cel:

• Oznaczania i interpretacja baz (datum) oraz układów baz (datum systems) w technicznej dokumentacji konstrukcyjnej.

Zastosowanie:

• Projektowanie (CAD):

Poprawne definiowanie baz w modelach 3D i na rysunkach 2D;

• Produkcja:

Określenie, jak detal ma być zamocowany w uchwycie obróbczym;

• Kontrola Jakości (CMM/Metrologia):

Ustalenie, w jaki sposób zorientować detal na maszynie pomiarowej, aby poprawnie wyznaczyć odchyłki położenia lub kierunku.

PN-EN ISO 8015 - "Specyfikacje geometryczne wyrobów (GPS) - Podstawy - Pojęcia, zasady i reguły".
... „kodeks drogowy” dla wymiarów i kształtów na rysunku technicznym.

Główny cel:

• Norma ujednolica sposób zapisu tolerancji wymiarowych, kształtu, orientacji i położenia.

Zasada Niezależności:

• Oznacza ona, że tolerancja wymiaru (np. średnica wałka 20±0.1mm i tolerancja geometryczna (np. prostoliniowość) są od siebie niezależne.

Przykład: Nawet jeśli wałek ma idealny wymiar, może być krzywy, jeśli nie narusza tolerancji kształtu.

PN-EN ISO 14405 - "Specyfikacje geometrii wyrobów (GPS) – Tolerowanie wymiarów".
... nowoczesny sposób wymiarowania i tolerowania części na rysunkach technicznych.

Główny cel:

• Precyzyjne zdefiniowanie zasad tolerowania wymiarów liniowych oraz kątowych w technicznej dokumentacji konstrukcyjnej.

Części normy:

• PN-EN ISO 14405-1:

Wymiary liniowe (wewnętrzne i zewnętrzne);

• PN-EN ISO 14405-2:

Wymiary inne niż liniowe lub kątowe (np. odległości, promienie);

• PN-EN ISO 14405-3:

Wymiary kątowe (stożki, kliny);

• PN-EN ISO 14405-4:

Wymiary statystyczne (w trakcie opracowywania/nowe).

PN-EN ISO 22081 - "Specyfikacje geometrii wyrobów (GPS) – Tolerancje geometryczne – Ogólne specyfikacje geometryczne i ogólne specyfikacje wymiarowe".
... nowoczesne podejście do rysunku technicznego, które zastępuje stare, sztywne normy (takie jak ISO 2768 (PN-EN 22768)) w zakresie ogólnych tolerancji geometrycznych.

Główny cel:

• Norma została stworzona, aby ujednolicić i zmodernizować sposób nakładania tolerancji ogólnych, zastępując przestarzałe podejście z normy ISO 2768-2.

Główne różnice:

• ISO 2768-2 (stara norma):

Wykorzystuje stałe tabele i litery wielkie (H, K, L) do określenia tolerancji w oparciu o zakres wymiarów;

• PN-EN ISO 22081 (nowa norma):

Nie zawiera gotowych tabel. Stanowi ramy, wymagając od projektanta określenia ogólnych tolerancji dostosowanych do procesu i materiału.

Kiedy stosować którą normę:

• ISO 2768-1 (PN-EN 22768-1):

w przypadku prostych, tradycyjnych wymiarów liniowych i kątowych (do czasu jej oficjalnego zastąpienia);

• PN-EN ISO 22081:

W przypadku definiowania na podstawie modeli 3D (MBD);

W przypadku gdy konieczne jest określenie niestandardowych tolerancji ogólnych dostosowanych do konkretnych możliwości produkcyjnych;

PN-EN ISO 2553 - "Spajanie i procesy pokrewne - Umowne przedstawianie na rysunkach - Złącza spajane".
... jak za pomocą symboli i linii na rysunku technicznym pokazać, jak ma wyglądać spoina.

Główny cel:

• Oznaczania złączy spawanych i lutowanych na rysunkach technicznych.

Zastosowanie:

• Projektowanie (CAD):

Do oznaczania rodzaju, wielkości i umiejscowienia spoin na rysunkach konstrukcyjnych;

• Produkcja:

Jako wytyczne dla spawaczy dotyczące geometrii i wykonania złącza;

• Procesy pokrewne:

Stosowana również do połączeń lutowanych twardo i miękko.

PN-EN ISO 13920 - "Spawalnictwo — Tolerancje ogólne dotyczące konstrukcji spawanych — Wymiary liniowe i kątowe — Kształt i położenie".
... dopuszczalne krzywizny, skurcze i odchyłki po spawaniu.

Główny cel:

• Definiuje odchylenia wymiarowe, kształtowe i geometryczne są dopuszczalne.

Zastosowanie:

• Stosowana przy:

Spawaniu elementów metalowych;

Złączy spawanych;

Gotowych konstrukcji spawanych;

• Odnosi się do konstrukcji:

O "zwykłej dokładności warsztatowej".

Klasy Tolerancji:

- A (fine):

Precyzyjna;

- B (mean):

Sredniodokładna (najczęściej stosowana);

- C (approximate):

Zgrubna;

- D (very approximate):

Bardzo zgrubna.

Wyłączenia:

• Nie dotyczy jakości spoin (pęknięcia, porowatość):

do tego służy PN-EN ISO 5817.

PN-EN ISO 5817 - "Spawanie — Złącza spawane ze stali, niklu, tytanu i ich stopów (z wyjątkiem spawanych wiązką) — Poziomy jakości według niezgodności spawalniczych".
... jak bardzo spoina może być niedoskonała (np. posiadać pory, podtopienia).

Główny cel:

• Definiuje dopuszczalne wymiary i liczbę niezgodności spawalniczych (wad).

Zastosowanie:

• Materiał:

Stale, nikiel, tytan oraz ich stopy;

• Metody spawania:

Spawanie łukowe (11, 12, 13, 14, 15);

Spawanie gazowe (31);

• Grubości:

Dotyczy grubości materiału powyżej 0.5mm;

• Rodzaje spoin:

Spoiny czołowe i pachwinowe;

• Badania:

Wizualne (VT);

Nieniszczące (NDT);

Niszczące (makroskopowe).

Poziomy Jakości:

- B (najwyższy):

Konstrukcje o wysokim ryzyku, wymagające dużej niezawodności (np. obciążenia zmęczeniowe, ciśnieniowe);

- C (średni):

Standardowe konstrukcje przemysłowe (tzw. "typowa" jakość);

- D (najniższy):

Konstrukcje o małym ryzyku lub niższych wymaganiach;

Wyłączenia:

• Nie dotyczy spawania wiązką elektronową lub laserową.

PN-EN ISO 22768 - "Tolerancje ogólne".
... o ile milimetrów część może być większa lub mniejsza od wymiaru na rysunku, jeśli nie napisane dokładnej tolerancji.

Główny cel:

• Uproszczenie dokumentacji technicznej poprzez ustalenie ogólnych tolerancji wymiarów liniowych, kątowych oraz geometrycznych.

Części normy:

• PN-EN 22768-1:

Obejmuje tolerancje wymiarów liniowych i kątowych;

• PN-EN 22768-2:

Obejmuje ogólne tolerancje geometryczne: prostoliniowości, płaskości, prostopadłości, symetrii i bicia.

Norma definiuje cztery klasy tolerancji:

• f -

dokładna (fine);

• m -

średniodokładna (medium);

• c -

zgrubna (coarse);

• v -

bardzo zgrubna (very coarse).

Norma PN-EN 22768 jest analogiczna do normy ISO 2768:

• PN-EN ISO 22768:

Określa normę w kontekście norm polskich (PN) i europejskich (EN);

• ISO 2768:

Norma międzynarodowa, często stosowana w globalnym kontekście inżynieryjnym.

2768 ISO - "Tolerancje ogólne".

Norma ISO 2768 jest analogiczna do normy PN-EN 22768:

• PN-EN ISO 22768:

Określa normę w kontekście norm polskich (PN) i europejskich (EN);

• ISO 2768:

Norma międzynarodowa, często stosowana w globalnym kontekście inżynieryjnym.

PN-EN ISO 10303 - "Systemy automatyki przemysłowej i ich integracja - Reprezentacja i wymiana danych dotyczących produktów".
... "uniwersalny tłumacz" dla cyfrowych projektów technicznych.

Główny cel:

• Neutralna wymiana danych:

Umożliwienie wymiany danych inżynierskich (CAD, PDM, CAM, CAE) pomiędzy różnymi, niekompatybilnymi systemami komputerowymi bez utraty informacji;

• Opis cyklu życia produktu:

Reprezentacja danych o produkcie na wszystkich etapach: projektowanie, produkcja, użycie, konserwacja i utylizacja;

• Archiwizacja długoterminowa:

Zapewnienie dostępu do danych produktowych przez długi czas, niezależnie od ewolucji oprogramowania CAD.

Części normy:

• PN-EN ISO 10303-214 (AP214) - nadal aktualny:

"Protokoły aplikacji: Dane podstawowe dla procesów projektowania mechanicznego w motoryzacji";

Pozwala na bezstratne przesyłanie niezwykle szczegółowych trójwymiarowych modeli 3D i danych projektowych między różnymi systemami;

• PN-EN ISO 10303-242 (AP242):

"Protokół zastosowań: Zarządzana inżynieria 3D oparta na modelu";

Standard AP242 powstał w celu połączenia i rozszerzenia możliwości zarówno standardu AP214, jak i standardu AP203, ukierunkowanego na branżę lotniczą.

PN-EN ISO 11688 - "Akustyka - Zalecane procedury dotyczące projektowania ...".
... "uniwersalny tłumacz" dla cyfrowych projektów technicznych.

Główny cel:

• Projektowanie maszyn, które emitują mniej hałasu u źródła

Części normy:

• PN-EN ISO 11688-1:

Akustyka - Zalecane procedury dotyczące projektowania maszyn i urządzeń o małej emisji hałasu -

Planowanie;

• PN-EN ISO 11688-2:

Akustyka - Zalecane procedury dotyczące projektowania redukcji hałasu maszyn i urządzeń -

Fizyka powstawania hałasu.

PN-EN ISO 16792 - "Dokumentacja techniczna produktu — Cyfrowe praktyki definiowania danych o produkcie".
... jak wymiarować i opisywać modele 3D, żeby produkcja i kontrola jakości wiedziały, co dokładnie wytworzyć, bez potrzeby drukowania rysunku na papierze.

Główny cel:

Norma zapewnia spójność wymiany informacji technicznych między różnymi systemami CAD oraz ułatwia przejście od tradycyjnej dokumentacji 2D na modelowanie 3D

Integracja:

Norma ściśle współpracuje z zasadami GPS i ISO 1101

PN-EN 1990 - "Eurokod 0: Podstawy projektowania konstrukcji".
... jak zaprojektować budynek, aby był bezpieczny, stabilny i trwały, a jednocześnie ekonomiczny.

Główny cel:

Określenie podstawowych zasad i wymagań dotyczących:

• Bezpieczeństwa:

Nośności;

• Użytkowalności:

Funkcjonalności;

• Trwałości:

Konstrukcji budowlanych.

Zastosowanie:

• Nadrzędność:

Jest to dokument "matka" dla wszystkich pozostałych Eurokodów (od PN-EN 1991 do PN-EN 1999);

• Współdziałani:

Stosowana łącznie z normami PN-EN 1991 (oddziaływania) do PN-EN 1999 (projektowanie materiałowe);

• Obiekty:

Dotyczy budynków i obiektów inżynierskich, w tym mostów;

• Projektowanie:

Służy do projektowania nowych konstrukcji, a także do oceny technicznej i przebudowy istniejących.

PN-EN 1993 - "Eurokod 3: Projektowanie konstrukcji stalowych".
... jak projektować bezpieczne i trwałe budynki, mosty, hale i inne obiekty ze stali.

Główny cel:

Projektowanie konstrukcji stalowych z materiałów o grubości t>3mm.

Zastosowanie:

• Projektowanie:

Budynków, mostów, wież, masztów, silosów, zbiorników i rurociągów;

• Obliczenie:

Elementów konstrukcyjnych zgrzewanych, skręcanych lub nitowanych;

• Weryfikacja:

Stanów granicznych nośności i użytkowalności.

Integracja:

Stosuje się ją łącznie z:

PN-EN 1990 (Podstawy projektowania konstrukcji);

PN-EN 1991 (Oddziaływania na konstrukcje).

Części normy:

• PN-EN 1993-1-1:

Reguły ogólne i reguły dla budynków (podstawa);

• PN-EN 1993-1-2:

Projektowanie konstrukcji z uwagi na warunki pożarowe;

• PN-EN 1993-1-3:

Reguły uzupełniające dla konstrukcji z kształtowników i blach profilowanych na zimno;

• PN-EN 1993-1-4:

Reguły uzupełniające dla konstrukcji ze stali nierdzewnych;

• PN-EN 1993-1-5:

Blachownice;

• PN-EN 1993-1-6:

Wytrzymałość i stateczność konstrukcji powłokowych;

• PN-EN 1993-1-7:

Konstrukcje płytowe;

• PN-EN 1993-1-8:

Projektowanie węzłów;

• PN-EN 1993-1-9:

Zmęczenie;

• PN-EN 1993-1-10:

Dobór stali ze względu na odporność na kruche pękanie i ciągliwość międzywarstwową;

• PN-EN 1993-1-11:

Konstrukcje cięgnowe;

• PN-EN 1993-1-12:

Dodatkowe zasady dla stali o wysokiej wytrzymałości;

• PN-EN 1993-2:

Mosty stalowe;

• PN-EN 1993-3:

Wieże, maszty i kominy;

• PN-EN 1993-4:

Silosy, zbiorniki i rurociąg;

• PN-EN 1993-5:

Palowanie i ścianki szczelne;

• PN-EN 1993-6:

Konstrukcje wsporcze pod suwnice.

PN-EN ISO 9223 - "Korozja metali i stopów. Korozyjność atmosfer. Klasyfikacja, określanie i ocena".

Główny cel:

• Usystematyzowanie warunków środowiskowych i określenie stopnia ich agresywności względem metali.

Ważne informacje:

• Oceny korozyjności dokonuje się na podstawie wielkości ubytku masy lub grubości standardowych próbek metalu (stal, cynk, miedź, aluminium) po 12 miesiącach ekspozycji;

• Korozyjność zależy od tzw. parametrów kluczowych, do których należą:

Zespół czynników termiczno-wilgotnościowych (czas zwilżenia);

Zanieczyszczenia powietrza ditlenkiem siarki (SO2);

Zasolenie powietrza chlorkami (Cl);

6 klas korozyjności atmosfery:

• C1 – Bardzo niska:

Suche i czyste środowiska. Przykłady: Ogrzewane biura, szkoły, czyste pustynie;

• C2 – Niska:

Obszary o małym zanieczyszczeniu, głównie wiejskie (nieogrzewane magazyny, wiaty);

• C3 – Średnia:

Zanieczyszczone miasta lub tereny lekko nadmorskie (hale produkcyjne, obszary miejskie);

• C4 – Wysoka:

Tereny przemysłowe i wybrzeża morskie (zakłady chemiczne, baseny, strefy przybrzeżne);

• C5-I – Bardzo wysoka (przemysłowa):

Ekstremalna wilgotność i agresywne powietrze (kopalnie, przemysł morski, strefy przemysłowe o dużym zasoleniu);

• C5-M – Bardzo wysoka (morska):

Środowiska o silnym zasoleniu (konstrukcje na morzu (np. platformy wiertnicze), statki).

PN-EN ISO 9224 - "Korozja metali i stopów — Korozyjność atmosfer — Ilościowe charakterystyki kategorii korozyjności".
... jak długo dany materiał (np. stal) wytrzyma bez zabezpieczeń w konkretnym środowisku (np. w mieście, nad morzem) w okresie dłuższym niż rok.

Główny cel:

• Dostarczenie wartości przewodnich (szacunkowych) dla ubytków korozyjnych;

• Jak szybko i w jakim stopniu dany metal lub stop będzie niszczał pod wpływem środowiska naturalnego po pierwszym roku ekspozycji.

PN-EN ISO 9225 - "Korozja metali i stopów — Korozyjność atmosfer — Pomiar parametrów środowiskowych wpływających na korozyjność atmosfery".
... jak dokładnie zmierzyć i zbadać czynniki środowiskowe wpływające na rdzewienie metali (korozyjność atmosfery).

Główny cel:

• Zdefiniowanie ujednoliconych procedur pomiaru czynników środowiskowych wpływających na niszczenie metali.

Standard określa techniki pomiaru najważniejszych parametrów korozyjnych, obejmując:

• Wskaźniki zanieczyszczenia powietrza:

np. wskaźnik osadzania dwutlenku siarki SO2, chlorków Cl;

• Parametry meteorologiczne niezbędne do określenia czasu zawilgocenia:

np. wilgotność względna, temperatura, opady.

Ważna informacja:

• Opisuje:

Wyłącznie metody pomiaru wielkości fizycznych i wskaźników depozycji;

• Nie precyzuje:

Technik chemicznej analizy laboratoryjnej, pozostawiając ten wybór laboratoriom (pod warunkiem spełnienia wymaganej dokładności).

PN-EN 12487 - "Ochrona metali przed korozją – Płukane i niepłukane powłoki chromianowe konwersyjne na aluminium i stopach aluminium".
... jak chemicznie pokryć aluminium specjalną warstwą ochronną (tzw. powłoką konwersyjną), aby nie rdzewiało i stanowiło dobrą bazę pod malowanie.

Główny cel:

• Oceny jakości powłok chromianowych w procesach galwanicznych.

PN-EN ISO 12944 - "Farby i lakiery. Ochrona przed korozją konstrukcji stalowych za pomocą ochronnych systemów malarskich".
... jak skutecznie chronić stalowe konstrukcje przed korozją za pomocą farb i powłok.

Norma dzieli środowiska na kategorie w zależności od tego, jak bardzo są agresywne dla stali:

• C1 i C2 (Niska):

Suche wnętrza (np. biura) lub otoczenie o małym zanieczyszczeniu (np. tereny wiejskie);

• C3 i C4 (Średnia/Wysoka):

Miejsca o dużej wilgotności lub zanieczyszczeniach, np. zakłady przemysłowe czy obszary miejskie;

• C5 i CX (Bardzo wysoka/Ekstremalna):

Agresywne środowiska morskie z dużym zasoleniem lub obszary o niemal ciągłej kondensacji i silnym zanieczyszczeniu.

Czas do pierwszego większego malowania renowacyjnego:

• L (Niska):

do 7 lat;

• M (Średnia):

od 7 do 15 lat;

• H (Wysoka):

od 15 do 25 lat;

• VH (Bardzo wysoka):

powyżej 25 lat.

Części normy:

• PN-EN ISO 12944-1 - Ogólne wprowadzenie:

Podstawowe definicje, terminy oraz wytyczne dotyczące bezpieczeństwa i ochrony środowiska;

• PN-EN ISO 12944-2 - Klasyfikacja środowisk:

Kategorie korozyjności atmosfery (od C1 do CX) oraz środowisk wodnych i gruntowych;

• PN-EN ISO 12944-3 - Projektowanie konstrukcji:

Zasady projektowania detali ułatwiających aplikację powłok i zapobiegających gromadzeniu się wilgoci;

• PN-EN ISO 12944-4 - Rodzaje powierzchni i przygotowanie powierzchni:

Metody przygotowania podłoża (np. strumieniowo-ścierne, chemiczne) oraz wymagane stopnie czystości stali;

• PN-EN ISO 12944-5 - Systemy malarskie:

Zawiera tabele i wytyczne dotyczące doboru konkretnych rodzajów farb oraz zestawów malarskich;

• PN-EN ISO 12944-6 - Laboratoryjne metody badań:

Procedury testów laboratoryjnych służących do oceny trwałości systemów malarskich.;

• PN-EN ISO 12944-7 - Wykonywanie i nadzór prac malarskich:

Zalecenia dotyczące nakładania farby i kontroli jakości wykonanych prac;

• PN-EN ISO 12944-8 - Opracowanie specyfikacji dla nowych prac i renowacji:

Tworzeniu szczegółowej dokumentacji technicznej dla projektów antykorozyjnych;

• PN-EN ISO 12944-9 - Systemy malarskie i badania laboratoryjne dla konstrukcji morskich (offshore):

Ekstremalne warunki środowiskowe oraz konstrukcje podwodne.

PN-EN ISO 14713 - "Powłoki cynkowe. Wytyczne i zalecenia dotyczące ochrony przed korozją konstrukcji ze stopów żelaza".

Ważne informacje:

• Trwałość:

Zależy bezpośrednio od grubości nałożonego cynku i środowiska;

Przykładowo, powłoka o grubości 70um w środowisku miejskim (C3) może zapewnić bezobsługową ochronę nawet na 40-50 lat;

• Oddziaływanie na środowisko:

Ochrona cynkowa jest uznawana za wysoce ekologiczną, ponieważ charakteryzuje się bardzo długim cyklem życia i brakiem potrzeby częstego malowania.

Części normy:

• PN-EN ISO 14713-1:

Zasady ogólne dotyczące projektowania i odporności korozyjnej;

Zawiera ogólne wytyczne dotyczące projektowania konstrukcji oraz tabele szacowanej trwałości powłok cynkowych w typowych warunkach otoczenia;

• PN-EN ISO 14713-2:

Cynkowanie ogniowe;

• PN-EN ISO 14713-3:

Metalizowanie natryskowe.

PN-EN ISO 1461 - "Powłoki cynkowe nanoszone metodą zanurzeniową na wyroby stalowe i żeliwne – Wymagania i metody badań".
... jak prawidłowo i trwale zabezpieczyć stal przed korozją poprzez zanurzenie jej w ciekłym cynku, a także jak ocenić jakość powstałej powłoki.

Główny cel:

• Zapewnienie jednolitej i skutecznej ochrony przed korozją elementów stalowych i żeliwnych poprzez naniesienie powłoki cynkowej o określonych parametrach.

PN-EN ISO 8501 - "Przygotowanie podłoży stalowych przed nakładaniem farb i podobnych produktów. Wzrokowa ocena czystości powierzchni".
... jak dokładnie należy przygotować stalową powierzchnię przed malowaniem.

Główny cel:

• Dotyczy niezabezpieczonych termicznie/chemicznie podłoży stalowych oraz stali z wcześniej nałożonymi powłokami po ich całkowitym lub częściowym usunięciu.

Zakres stosowania:

• Zapewnienie jednolitej i powtarzalnej metody weryfikacji stanu powierzchni stali przed malowaniem.

Istotne informacje:

• Stopnie skorodowania:

A - W znacznym stopniu pokryta przylegającą zgorzeliną walcowniczą, z niewielką ilością ognisk rdzy lub bez rdzy;

B - Rozpoczęła się korozja i zgorzelina walcownicza zaczyna odpadać;

C - Zgorzelina walcownicza została usunięta w wyniku korozji lub można ją zeskrobać, widoczne wżery korozyjne;

D - Zgorzelina została usunięta na skutek korozji, a na całej powierzchni widoczne są wżery dostrzegalne gołym okiem;

• Czyszczenie strumieniowo-ścierne:

Sa 1 - Lekka obróbka;

Sa 2 - Dokładna obróbka;

Sa 2,5 - Bardzo dokładna obróbka;

Sa 3 - Obróbka do czystej stali;

• Czyszczenie ręczne i mechaniczne:

St 2 – Dokładne czyszczenie ręczne i mechaniczne;

St 3 – Bardzo dokładne czyszczenie mechaniczne.

Części normy:

• PN-EN ISO 8501-1:

Stopnie skorodowania i przygotowania stali surowej oraz po usunięciu powłok;

• PN-EN ISO 8501-2:

Stopnie przygotowania wcześniej malowanych powierzchni po miejscowym oczyszczeniu;

• PN-EN ISO 8501-3:

Wymogi dla spoin i krawędzi (klasy P1–P3);

• PN-EN ISO 8501-4:

Wstępne przygotowanie z użyciem wody pod wysokim ciśnieniem (klasy Wa 1–Wa 3).

PN-EN ISO 4063 - "Spawanie i procesy pokrewne – Nazwy i numery procesów".
... międzynarodowy „słownik” przypisujący unikalne numery do konkretnych metod spawania i procesów pokrewnych (np. cięcia lub lutowania).

Główny cel:

• Ujednolicenie i standaryzacja nazewnictwa metod spawalniczych w skali międzynarodowej.
Pozwala wyeliminować bariery językowe i błędy w interpretacji dokumentacji technicznej przez inżynierów czy inspektorów jakości.

Przykłady popularnych oznaczeń numerycznych:

• 111 – Spawanie łukowe ręczne elektrodą otuloną (MMA);

• 131 – Spawanie łukowe elektrodą topliwą w osłonie gazu obojętnego (MIG);

• 135 – Spawanie łukowe elektrodą topliwą w osłonie gazu aktywnego (MAG);

• 141 – Spawanie łukowe elektrodą nietopliwą w osłonie gazu obojętnego; (TIG);

• 311 – Spawanie gazowe tlenowo-acetylenowe. (TIG);

PN-EN ISO 6520 - "Spawanie i procesy pokrewne — Klasyfikacja geometrycznych niezgodności spawalniczych w metalach".
... „słownik wad”, klasyfikuje i opisuje niezgodności spawalnicze (np. pęknięcia, pory czy wtrącenia), nadając każdemu defektowi precyzyjny numer.

Główny cel:

• Ujednolicenie nomenklatury wad i przypisanie im konkretnych numerów kodowych, co eliminuje błędy w komunikacji między wykonawcą a kontrolerem jakości.

Zakres stosowania:

• We wszystkich metodach spawania metali (m.in. spawanie łukowe, gazowe, wiązkowe);

• Klasyfikuje niezgodności powstałe w procesie spawania, niezależnie od pozycji spawania i rodzaju złącza (doczołowe czy pachwinowe).

Części normy:

• PN-EN ISO 6520-1:

Spawanie;

• PN-EN ISO 6520-2:

Zgrzewanie.

Klasyfikacja według Części 1:

• 1xx – Pęknięcia np.:

100 – pęknięcie ogólne;

101 – pęknięcie wzdłużne;

• 2xx – Pustki i porowatość np:

201 – pory gazowe;

202 – pory rurkowe;

• 3xx – Wtrącenia stałe np.:

301 – wtrącenia żużlowe;

304 – wtrącenia metaliczne;

• 4xx – Przyklejenia i brak przetopu np.:

401 – brak przetopu;

402 – przyklejenia;

• 5xx – Odchylenia kształtu i wymiaru np.:

5011 – podtopienie ciągłe;

502 – nadmierny nadlew;

511 – wklęśnięcie lica;

• 6xx – Różne niezgodności np.:

601 – ślad zajarzenia łuku;

602 – rozpryski.

.

PN-EN ISO 9606 - "Egzamin kwalifikacyjny spawaczy — Spawanie".
... międzynarodowy paszport zawodowy dla spawacza.

Główny cel:

• Zasady egzaminowania, co pozwala obiektywnie potwierdzić umiejętności specjalisty i gwarantuje bezpieczeństwo oraz najwyższą jakość konstrukcji spajanych.

Części normy:

• PN-EN ISO 9606-1:

Stale;

• PN-EN ISO 9606-2:

Aluminium i stopy aluminium;

• PN-EN ISO 9606-3:

Miedź i stopy miedzi;

• PN-EN ISO 9606-4:

Nikiel i stopy niklu;

• PN-EN ISO 9606-5:

Tytan i stopy tytanu, cyrkon i stopy cyrkonu.

PN-EN ISO 13585 - "Lutowanie twarde — Egzamin kwalifikacyjny lutowaczy i operatorów lutowania".
... międzynarodowy paszport zawodowy dla lutowaczy i operatorów lutowania.

Główny cel:

• Zasady egzaminowania, co pozwala obiektywnie potwierdzić umiejętności specjalisty i gwarantuje bezpieczeństwo oraz najwyższą jakość konstrukcji lutowanych.

PN-EN ISO 14555 - "Zgrzewanie – Zgrzewanie łukowe kołków metalowych".
... międzynarodowy paszport zawodowy dla lutowaczy i operatorów lutowania.

PN-EN 1090 - "Wykonanie konstrukcji stalowych i aluminiowych".
... udowadnia, że firma wykonuje elementy konstrukcyjne bezpiecznie i zgodnie ze sztuką inżynieryjną.

Główny cel:

• Ujednolicenie zasad produkcji i montażu konstrukcji stalowych oraz aluminiowych w Unii Europejskiej.
Certyfikacja w tym systemie jest niezbędna, aby producent mógł legalnie nadać wyrobom budowlanym znak CE.

Zakres stosowania:

• Wszystkie typy i rozmiary konstrukcji stalowych i aluminiowych;

• Wyroby produkowane seryjnie i na zamówienie indywidualne.

Przedmiot regulacji:

• Precyzuje procesy produkcyjne na każdym etapie:

- Specyfikacja materiałów;

- Cięcie;

- Spawanie;

- Zabezpieczenia antykorozyjne;

- Montaż.

Klasy wykonania:

• EXC1:

Wiaty, małe budynki gospodarcze;

• EXC2:

Standardowe budynki, hale (najpopularniejsza);

• EXC3:

Hale o dużych rozpiętościach, suwnice;

• EXC4:

Konstrukcje o szczególnym znaczeniu (np. elektrownie, stadiony).

Części normy:

• PN-EN 1090-1:

Zasady oceny zgodności elementów konstrukcyjnych;

Zawiera wymagania, które musi spełnić producent, aby móc wystawić deklarację zgodności i nanieść znak CE;

• PN-EN 1090-2:

Wymagania techniczne dotyczące konstrukcji stalowych;

• PN-EN 1090-3:

Wymagania techniczne dotyczące konstrukcji aluminiowych;

• PN-EN 1090-4:

Wymagania techniczne dotyczące profilowanych na zimno stalowych elementów konstrukcyjnych oraz konstrukcji poszycia dachów, sufitów, stropów i ścian;

• PN-EN 1090-5:

Wymagania techniczne dotyczące profilowanych na zimno elementów konstrukcyjnych oraz konstrukcji poszycia dachów, sufitów, stropów i ścian.

PN-EN ISO 14731 - "Nadzór spawalniczy – Zadania i odpowiedzialność".
... kto i za co odpowiada w procesie spawania.

Główny cel:

• Zapewnienie, że osoby sprawujące nadzór nad pracami spawalniczymi posiadają odpowiednią wiedzę i kompetencje do planowania, kierowania i kontrolowania produkcji.

Zakres stosowania:

• Norma ma zastosowanie w produkcji (zarówno w warsztatach, jak i na montażu) oraz przy pracach remontowych;

• Dotyczy wszystkich firm wykorzystujących spawanie i procesy pokrewne, bez względu na rodzaj materiału (stale, stopy aluminium itp.).

PN-EN 15085 - "„Kolejnictwo – Spawanie pojazdów szynowych i ich części składowych".

Główny cel:

• Zapewnienie najwyższego poziomu bezpieczeństwa pasażerów i niezawodności taboru poprzez standaryzację procesów spawalniczych.

Przedmiot regulacji:

• Norma szczegółowo określa:

Kwalifikacje personelu spawalniczego;

Wymogi dla spawalni (certyfikacja);

Kryteria projektowe połączeń;

Oraz procedury kontroli i odbioru.

Ważne:

• Norma jest obowiązkowa dla wszystkich:

Producentów;

Poddostawców;

Serwisantów;

• Adresowana jest do firm wykonujących następujące czynności:

D (Design): Projektowanie;

P (Production): Wytwarzanie (produkcja);

M (Maintenance): Naprawy i utrzymanie;

S (Sales): Zakup i dostawa spawanych elementów.

Części normy:

• 1 - Postanowienia ogólne:

Słownik pojęć, definicje i ogólne zasady;

• 2 - Wymagania dotyczące jakości i certyfikacja zakładów spawalniczych:

Kryteria dla poziomu certyfikacji (CL1-CL4) i wymagania dla placówek;

• 3 - Wymagania konstrukcyjne:

Wytyczne dla projektantów, doborze spoin i klasach naprężeń;

• 4 - Wymagania produkcyjne:

Wymogi dotyczące wykonania, przygotowania złączy, sprzętu i technologii;

• 5 - Kontrola, badania i dokumentacja:

Wytyczne dotyczące testów nieniszczących (NDT) i niszczących (DT) oraz raportowania;

• 6 - Specjalne wytyczne dla spawania podczas przeglądów i napraw taboru.

PN-EN ISO 15609 - "Specyfikacja i kwalifikowanie technologii spawania metali — Instrukcja technologiczna spawania (WPS)".
... jakie kluczowe informacje muszą znaleźć się w instrukcji WPS.

Główny cel:

• Ujednolicenie i określenie sposobu sporządzania Instrukcji Technologicznej Spawania (WPS);

• Precyzuje wytyczne i parametry dla spawacza, zapewniając powtarzalność, wysoką jakość oraz bezpieczeństwo konstrukcji.

Części normy:

• 1 - Spawanie łukowe;

• 2 - Spawanie gazowe;

• 3 - Spawanie wiązką elektronów;

• 4 - Spawanie wiązką promieniowania laserowego;

• 5 - Zgrzewanie rezystancyjne;

• 6 - Spawanie hybrydowe laserowo-łukowe;

PN-EN ISO 10075 - "Zasady ergonomiczne dotyczące obciążenia psychicznego pracą".
... jak projektować zadania i środowisko pracy, aby nie przeciążać umysłu pracownika.

Główny cel:

• Zapobieganie negatywnym skutkom przeciążenia (np. wypaleniu zawodowemu) oraz niedociążenia, chroniąc zdrowie, bezpieczeństwo i dobre samopoczucie pracowników.

Zakres stosowania:

• Dotyczy wszystkich środowisk pracy i ma zastosowanie przy:

Projektowaniu systemów pracy;

Projektowaniu stanowisk;

Przydzielaniu zadań;

Doborze narzędzi;

Organizacji pracy.

Części normy:

• PN-EN 10075-1:

Terminy ogólne i definicje;

• PN-EN 10075-2:

Zasady projektowania;

• PN-EN 10075-3:

Zasady i wymagania w zakresie metod dotyczących pomiaru i oceny obciążenia psychicznego pracą.

PN-EN 18065 - "Tworzywa sztuczne – Tworzywa sztuczne z recyklingu – Klasyfikacja tworzyw sztucznych z recyklingu na podstawie poziomów jakości danych do zastosowania i (cyfrowego) handlu".

Główny cel:

• Ujednolicenia klasyfikacji, certyfikacji oraz dokumentowania tworzyw sztucznych pochodzących z recyklingu (recyklatów).

Istotne informacje:

• Po raz pierwszy w Europie znormalizowano zasady rzetelnego dokumentowania oraz śledzenia pochodzenia i właściwości materiałów pochodzących z odzysku.

Umożliwia to m.in. wykorzystanie narzędzi cyfrowych i AI do dokładnego określenia śladu recyklatów w gospodarce o obiegu zamkniętym

Spajanie to proces trwałego łączenia elementów w celu uzyskania jednolitej struktury.

Obejmuje ono szereg różnych technik, takich jak:

• Spawanie:

łączenie przez stopienie brzegów;

• Zgrzewanie:

łączenie przez doprowadzenie materiału do stanu plastyczności (często z dociskiem);

• Lutowanie:

łączenie za pomocą spoiwa o temperaturze topnienia niższej niż materiały łączone;

• Klejenie:

spajanie chemiczne z wykorzystaniem substancji wnikającej w mikroszczeliny;

• Nitowanie:

spajanie mechaniczne;

choć czasem klasyfikowane osobno jako połączenie nierozłączne mechaniczne.

Instrukcja WPS zawiera precyzyjne wytyczne dla spawacza.

Określa m.in.:

• metodę spawania;

• rodzaj i grubość materiału;

• materiały dodatkowe (np. otulinę, drut);

• parametry elektryczne (natężenie, napięcie);

• prędkość spawania;

• pozycję spawania;

• temperaturę podgrzewania i chłodzenia międzyściegowego;

• sposób przygotowania złącza.

• Sporządzanie WPS opiera się na wcześniej przeprowadzonych badaniach kwalifikujących technologię spawania (WPQR).